9.Sınıf Kimya

25 May

9.Sınıf Kimya

25 Mayıs 2011 sttalkimya tarafından Uncategorized içinde yayınlandı. Yorum yapın

ÜNİTE- 1

TEMİZLİK MADDELERİ SUNUMU

ÜNİTE- 2

YAYGIN MALZEMELERİ SUNUMU

ÜNİTEDE NELERİ NE KADAR ÖĞRETE BİLİRİZ?

Meb Kimya için yorumlar konu sonlarında verilecektir.
Tavsiye edilen süre:16 ders saati

KONU	DERS SAYISI	İSTENİLEN DAVRANIŞLAR?
Periyodik tabloda elektron dizilimi ve elektron alma verme ve ortaklaşma eğilimleri Metalik Özellik ve Ametallik Özellik Periyodik tabloda bazı grupların özellikleri	2	Periyodik cetvelde verilen elektron dizilimlerini kullanarak, elementlerin elektron alma-verme-ortaklaşma eğilimlerini, asal gaz elektron dizilimi üzerinden irdeler. Metalik ve a metalik özellikleri sayar. 1,2,7,8/A grubu elementlerini tanır ve özelliklerini bilir. İyon, İyon Yükü ve yükseltgenme basamağı Anyaon, Katyon, Kök
	2	İyon, İyon Yükü ve yükseltgenme basamağı arasındaki farkı kavrar. Elektron alma/ verme eğilimi ile metallik/ ametallik özelliklerini ilişkilendirir. Bileşiklerde yükseltgenme basamağı bilinmeyen atomların yükseltgenme basamaklarını bulur. Bazı iyonik bileşiklerde atom gruplarının (kök) anyon ve/veya katyon olabileceğini fark eder. Geçiş elementlerinin ve ametallerin farklı pozitif yüklere sahip olabileceğini fark eder. Lewis Yapısı İyonlardan Bileşik oluşumu Çaprazlama Kuralı
	2	Katman elektron dağılımı yapar (lewis yapılarını), elementlerin grup numaralarını ve muhtemel yükseltgenme basamaklarını bulur. Nötrallik ilkesinden yararlanarak iyonik bileşiklerin formüllerini yazar.
İyonik Bileşiklerin İsimlendirilmesi	1	Metal ametal bileşiklerini isimlendirir Metal kök bileşiklerini isimlendirir Kök-kök bileşiklerini isimlendirir. Kok-ametal bileşiklerini isimlendirir.
İyonik bileşiklerin örgü yapısının	1	İyonik yapılı bileşiklerin çeşitli tiplerde ve düzenli örgüler oluşturduğunu modeller üzerinde gösterir. İyonik yapılı bileşiklerin özelliklerini sayar İyonik bileşiklerin moleküllerinin olmayışını, örgü yapısı ile ilişkilendirir. İyonik bileşiklerin suda çözünmelerini örneklerle açıklar.

KONU	DERS SAYISI	İSTENİLEN DAVRANIŞLAR?
Kovalent Bileşikler Molekül Oluşumunun Lewis Yapısıyla Gösterimi İkili ve üçlü bağlar	2	Kovalent bağı ortaklaşmamış elektron çifti temelinde açıklar Moleküllerin bağ yapısını değerlik (Lewis yapılarını) elektronlarıyla gösterir. Başlıca ametallerin kaç bağ yapa bileceklerini fark eder. İkili ve üçlü bağların oluşumunu kavrar. Ametal-Amtal bileşiklerinin isimlendirilmesi Kovalent örgülü katılar Polarlık
	2	Kovalent yapılı bileşikleri isimlendirir. Kovalent örgülü katıları, iyonik kristallerden ayırt eder. Kovelent bağlarda polarlık- apolarlık ve bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimini kavrar (elektronegatiflik) Organik ve Anorganik Bileşikler
	2	Organik ve anorganik bileşikleri formüllerinden ayırt eder. Hidrokarbonlar ve Yaygın Organik Bileşikler
	4	Basit hidrokarbonların ve yaygın organik bileşiklerin açık formüllerini yazar ve adlandırır. Hidrofil-Hidrofob
	1	Organik moleküllerin hidrofil ve hidrofob bölümlerini gösterir. Polarlığın çözünmedeki rolü
	1	Polarlığın çözünmedeki rolünü, tanıdığı organik bileşikleri kolay çözündüğü çözücülerle eşleştirerek açıklar.

NOT: Bu konunun fazla etkinlik yapılmasa dahi en az 20 saate ihtiyaç vardır.

BÖLÜM:1

1.BİLEŞİKLER NASI OLUŞUR

a. Periyodik tabloda elektron dizilimi ve elektron alma verme ve ortaklaşma eğilimleri
b. Metalik ve Ametallik Özellik
c. İyon yükü ve Yükseltgenme basamağı

a.Elementlerin Elektron Alma-Verme-Ortaklaşa Kullanma Eğilimleri:

ETKİNLİK:

Tabloda çok kullanılan bazı elementlerin, katman elektron dağılımları gösterilmiştir.
Beraberce tabloya bakarak aşağıdaki soruların cevaplarını bulmaya çalışalım.
Hangi elementler elektron alma, yada verme, ya da elektronlarını ortaklaşa kullanma eğilimindedir.

Örnek olarak:

- Hidrojenin son yörüngesinde 1 elektronu var, bu sebeple hidrojen 1 elektron alarak ya da elektronlarını oraklaşa kullanarak dubletini tamamlamak ister.

- Helyumun son yörüngesinde 2 elektronu var, helyum dubletini tamamlamıştır. Bu sebeple Helyum elektron almak ya da vermek istemez.

- Sodyumun son yörüngesinde 1 elektronu var, bu sebeple 7 elektron almak yerine, 1 elektron vermek ister.

- Florun son yörüngesinde 7 elektronu var, bu sebeple Flor 1 elektron alarak oktedini tamamlamak ister.

KISACA ÖZETLERSEK:

1. Son katmanında 1,2,3 elektronu olan atomlar genellikle elektron verme eğilimindedirler. (Hidrojen ve Bor hariç)
2. Son yörüngesinde 4, 5, 6, 7 elektronu olan atomlar ise genellikle elektron alma ya da ortaklaşa kullanma eğilimindedirler.
3. He ve Son yörüngesinde 8 elektron bulunduran atomlar ise kararlı maddelerdir. Bu sebeple elektron almak ya da vermek istemezler. Asal gazlar olarak bilinirler.
4. Diğer metaller ve a metaller kendilerine en yakın asal gazlara benzemek için elektron alırlar ya da ortaklaşa kullanırlar.

Periyodik Tabloda Atomların Yerlerinin Bulunması Metalik ve A metalik Özellikler:

Periyodik tabloda atomların yerini bulmak için; atomun katman elektron dağılımı yapılır.

- Son ykatmandaki toplam elektron sayısına, değerlik elektron sayısı denir.

- Değerlik elektron sayısı A grubu elementlerinde, grup numarasını verir.

- Değerlik elektron sayısına bakarak iyon yükü tespit edilir.

-Katman sayısı da periyot numarasını verir. (Örnekler etkinliklerde yapılacaktır)

b. Metal-ametal ve bazı önemli grup elementlerinin özellikleri:

METALLER:

Periyodik tabloda; 1A (H hariç), 2A, Tüm B grubu elementleri, 3A (B Hariç), 4A’da Sn ve Pb, 5A’da Bi metaller sınıfında incelenirler.

ÖZELLİKLERİ:

1. Metalik parlaklık gösterirler.
2. Cıva hariç hepsi, oda şarlarında (25 ⁰C) katı halde bulunurlar. (Hg’nın EN:-39 ⁰C)
3. Erime ve kaynama noktaları yüksektir.
4. İşlene bilirler. (Tel ve levha haline getirilirler.)
5. Isı ve elektrik akımını iletirler. Metallerde elektrik iletkenliği serbest elektronları sayesine gerçekleşir. Sıcaklığın artırılması metalik iletkenliği azaltır.
6. Kimyasal tepkimelerde, elektron vererek + yükle yüklenirler, yükseltgenirler, indirgendirler.
1. 7. Elektron almazlar. Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. Ancak homojen olarak karışarak alaşımları oluştururlar.
2. 8. Asitlerle tepkimeye girerek H₂ gazı açığa çıkartırlar.( Cu, Hg, Ag, Pt, Au hariç)
3. 9. Metallerin oksitleri genellikle bazik özellik gösterirler.

AMETALLER:

Periyodik tabloda; 1A ‘da H, 4A’da C, 5A’da N ve P, 6A’da O,S ve Se , 7A’da F, Cl, Br, I Ametaller sınıfında incelenirler.

ÖZELLİKLERİ:

Mattırlar.
Oda şarlarında (25 ⁰C) katı, sıvı ve gaz hallerinde bulunurlar. (KATI: C,P,S,I; SIVI: Br; GAZ: N₂, O₂, F₂,Cl₂ )
Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
Kırılgandırlar.
Elektrik akımını iletmezler. ( Grafit hariç )
Metallerle tepkimelerinde, elektron alarak – yükle yüklenirler, indirgenirler, yükseltgendirler.
Kendi aralarında, kovalent bağlı bileşik oluştururlar.
Ametallerin oksitleri genellikle asidik özellik gösterirler.

(NOT: Bu özelliklerden bit kısmı öğrencilerin ilk defa duydukları özelliklerdir. Ancak ilerde karşılaşacakları için burada kulak dolgunluğu olması da önemlidir.

ALKALİ METALLER

GRUP ELEMENTLERİ: ₁H, ₃Li, ₁₁Na, ₁₉K, ₃₇Rb, ₅₅Cs, ₈₇Fr

ÖZELLİKLERİ:

1. Hidrojen hariç hepsi metaldir. (H A metaldir)
2. Hepsi yumuşak metallerdir. Bıçakla kesile bilirler.
3. Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
4. Çok aktiftirler. Öyle ki havanın oksijeni ile bile yanarlar.
5. Tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar. Serbest halde tutulamazlar. Ancak organik çözücülerde saklana bilirler.
6. Kimyasal tepkimelerinde elektron verirler ve +1 yükle yüklenirler.

NOT: 1 A grubu elementlerinin aktiflikleriyle ilgili gösteri deneyi seyrettirilecektir.)

TOPRAK ALKALİ METALLER

GRUP ELEMENTLERİ: ₂Be, ₁₂Mg, ₂₀Ca, ₃₈Sr, ₅₆Ba, ₈₈Ra

ÖZELLİKLERİ:

1. Hepsi metaldir.
2. Son yörüngelerinde 2 elektronları vardır.
3. Kimyasal tepkimelerinde +2 yükle yüklenirler.
4. Aktiflik metallerdir. Anca alkali metallere göre biraz pasiftirler.

HALOJENLER

GRUP ELEMENTLERİ: ₉F, ₁₇Cl, ₃₅Br, ₅₃I, ₈₅At,

ÖZELLİKLERİ:

Gaz halinde tabiatta iki atomlu tanecikler halinde bulunurlar.(F₂, Cl₂)
Oda şartlarında F₂, Cl₂ gaz, Br sıvı, I katı halde bulunur.
Değerlik elektron sayıları 7 olduğu için elektron almaya yatkındırlar. Bu sebeple metallerle oluşturdukları bileşiklerinde -1 değerlik alırlar. Kendi aralarında oluşturdukları bileşiklerinde ise –1’den +7’ye kadar değişik değerlik alabilirler. Flor sadece -1 değerlik alır.
Çok aktif oldukları için tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar.

SOYGAZLAR:

GRUP ELEMENTLERİ: ₂He, ₁₀Ne, ₁₈Ar, ₃₆Kr, ₅₄Xe, ₈₆Rn dır.

ÖZELLİKLERİ:

Oda şartlarında hepsi tek atomlu tanecikler halinde bulunurlar
Değerlik elektron sayıları 8’dir. (He:2)
Elektron vermek istemezler.
Elektron alma istekleri yoktur.
Kimyasal aktiflikleri olmadıklarından soy yada asal gazlar diye bilinirler.

ETKİNLİK:

- He, Ne ve Ar lambalarıyla ilgili araştırma yapınız.

- He gazının sesi neden incelttiğini araştırınız.

- He yatağı neden uçar. Gösteri deneyleri bulunuz.

c. İyon Yükü ve Yükseltgenme Basamağı:

Bir atomun kimyasal davranışını değerlik elektron sayısı belirler. Daha önceden de bildiğimiz gibi son yörüngesinde 1 elektronu olanlar +1, 2 elektronu olanlar +2 yükle yüklenirler. (I. Katman da 2 elektron bulunduranlar atomlar, soy gaz atom düzeyine ulaştıklarından elektron vermek yada almak istemezler.)

Eğer bir atomda

Ps = Es ise bu atoma yüksüz yani nötr atom

Ps‹ Es ise – yüklü iyon (ANYON)

Ps › Es ise + yüklü iyon (KATYON)

KÖK: Kimyasal tepkimelerde tek bir atom gibi davranan atom gruplarına kök denir.

ÖRNEK:
NO₃^- = 5 atımdan oluşur ama kimyasal tepkimelerde X^-1 iyonu gibi davranır.

ÖRNEK:
SO₄^-2 = 5 atımdan oluşur ama kimyasal tepkimelerde X^-2 iyonu gibi davranır.

YÜKSELTGENME BASAMAĞI VE İYON YÜKÜ TABİRLERİ:

Elektron alış verişinin tam olduğu varsayılan NaCl gibi bileşikler için kullanılır. NaCl suda çözündüğünde Na⁺ ve Cl^- iyonlarını ortama salar. Ancak SO₃ bileşiği suda çözündüğünde S⁺⁶ iyonu oluşmaz. Bu yüzden bu tür atomlar için yükseltgenme basamağı tabiri kullanılır.

Bununla beraber iyon yükü tabiri yerine, yükseltgenme basamağı tabiri kullanıla bilir.

Yükseltgenme Basamağı Hesaplamaları:

1A grubu elementleri (hidrojen hariç) ve Ag ün değerliği +1 dir.
2A grubu elementlerinin yükseltgenme basamağı +2 dir.
3A da Al un yükseltgenme basamağı +3
Hidrojenin yükseltgenme basamağı, genellikle +1 ancak metallerle bileşiklerinde -1
Oksijenin yükseltgenme basamağı -2 dir. Sadece OF₂ de -1 dir.
Bileşiklerde tüm atomların yükseltgenme basamakları toplamı 0 dır.
Köklerde ise atomların yükseltgenme basamağı toplamı kökün yüküne eşittir.

ÖRNEK:
H₂SO₄ bileşiğinde S ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

H₂⁺S^xO₄^-2 =0 ve 1+x+(-8)=0 ve X=+6

ÖRNEK:
K₂Cr₂O₇ bileşiğinde Cr ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

K₂⁺Cr₂^xO₇^2- ve 2+2x+(-14)=0 ve x=+6

ÖRNEK:
Cr₂O_7-2 iyonunda Cr ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

Cr₂^xO₇^2- = -2 ve 2x+(-14)=-2 ve x=+6

Çok Kullanılan Bazı atom ve köklerin değerlikleri:

NOT:

Bu değerliklerin ezberlenilmesi, gelecekte sayısal bölümü seçecek arkadaşlar için önemli kolaylıklar sağlayacaktır.

F Aşağıda verilen atomlarla ilgili olarak verilen boşlukları doldurunuz. ( ödev uygulama )

ATOM	KATMAN ELEKTRON DİZİLİMİ	DEĞERLİK ELEKTRON SAYISI	GRUP NUMARASI	PERİYOT NUMARASI	İYON YÜKÜ (YÜKSELTGNME BASAMAĞI)	METAL/ AMETAL/SOYGAZ
₁H	1)	1	1A	1p	+,- 1	ametal
₂He	2)
₃Li	2) 1)
₄Be
₅B
₆C
₇N
₈O
₉F
₁₀Ne
₁₁Na	2) 8) 1)
₁₂Mg
₁₃Al
₁₄Si
₁₅P
₁₆S
₁₇Cl
₁₈Ar
₁₉K
₂₀Ca
₃₁Ga
₃₂Ge
₃₃As
₃₄Se
₃₅Br
₃₆Kr
₃₇Rb
₃₈Sr
₅₃I
₅₄Xe
₅₅Cs
₅₆Ba
₈₈Ra

F Aşağıda verilen bileşiklerde atomların yükseltgenme basamaklarını bulunu?

ü KBr :…………………………………………………

ü FeCl₂ :…………………………………………………

ü CuO :…………………………………………………

ü NH₄Cl :…………………………………………………

ü (NH₄)₂MnO₄ :…………………………………………………

ü Na₂CO₃ :…………………………………………………

ü Ba(NO₃)₂ :…………………………………………………

ü ZnSO₄ :…………………………………………………

ü CO₂ :…………………………………………………

ü FeBr₂ :…………………………………………………

ü NH₄MnO₄ :…………………………………………………

ü Al₂(SO₄)₃ :…………………………………………………

ü MnCO₃:…………………………………………………

ü CO :…………………………………………………

ü HClO₄ :…………………………………………………

ü FeI₃:…………………………………………………

ü (NH₄)₃PO₄ :…………………………………………………

ü K₂C₂O₄ :…………………………………………………

ü NO₂ …………………………………………………

ü Na₂O :…………………………………………………

ü CrN :…………………………………………………

ü Na₂Cr₂O₇ :…………………………………………………

ü Al₂(CrO₄)₃ :…………………………………………………

ü HgNO₃ :…………………………………………………

ü N₂O :…………………………………………………

ü HClO₂ :…………………………………………………

ü Cr₂O₃ :…………………………………………………

ü Cu₃N :…………………………………………………

ü ZnCl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₂S₂O₃ :…………………………………………………

ü N₂O₅ :…………………………………………………

ü HClO₃ :…………………………………………………

ü AgCl :…………………………………………………

ü Hg₂O :…………………………………………………

ü KNO₃ :…………………………………………………

ü Na₂MnO₄ :…………………………………………………

ü Ca₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü N₂O₄ :…………………………………………………

ü Na₃N :…………………………………………………

ü AgI :…………………………………………………

ü Hg₂Cl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₃N :…………………………………………………

ü KClO₃ :…………………………………………………

ü K₂CO₃ :…………………………………………………

ü Sr(HCO₃)₂ :…………………………………………………

ü HgI₂ :…………………………………………………

ü ZnS :…………………………………………………

ü NH₄NO₃ :…………………………………………………

ü KIO₃ :…………………………………………………

ü Mg₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü P₄O₁₀ :…………………………………………………

ü NaNO₃:…………………………………………………

ü K₂CrO₄:…………………………………………………

ü Al(NO₃)₃:…………………………………………………

ü Ag₂S :…………………………………………………

ü FeSO₄ :…………………………………………………

ü SO₃ :…………………………………………………

ü BaO :…………………………………………………

ü HClO :…………………………………………………

ü S₂O₃ :…………………………………………………

ü Mn₂O₇ :…………………………………………………

ü NH₄IO₃ :…………………………………………………

ü KAl(SO₄)₂ :…………………………………………………

ü FeCrO₄ :…………………………………………………

ü Mg₃N₂ :…………………………………………………

ü CaCl₂.7H₂O :…………………………………………………

ü PbS₂ :…………………………………………………

ü MgSO₄.12H₂O:…………………………………………………

ü NH₄CN :…………………………………………………

ü Fe₃[Fe(CN)₆]₂:…………………………………………………

F Aşağıda verilen bileşiklerde istenilen atomların yükseltgenme basamaklarını bulunuz?

1. K₂Cr₂O₇ ‘de Cr ‘nin değerliği aşağıdakilerden han- gisidir?

A) + 3 B) + 2 C) + 4 D) + 6 E) + 5

2. CaMnO₄ ‘de Mn ‘nin değerliği aşağıdakilerden han- gisidir?

A) + 2 B) + 6 C) + 3 D) + 4 E) + 7

3. ‘de S ‘ün değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 2 B) + 3 C) + 4 D) + 5 E) + 6

4. HBrO₃ ‘de Br ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir?

A) + 5 B) + 6 C) + 1 D) – 1 E) + 4

5. ‘de X ‘in değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 1 B) + 2 C) + 3 D) + 5 E) + 6

6. ‘de Y ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir?

A) + 2 B) + 3 C) + 1 D) – 4 E) – 3

7. Al₂(XO₄)₃ ‘de X ‘in değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 1 B) + 2 C) + 3 D) + 5 E) + 6

8. NaZO₄ ‘de Z nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 5 B) + 6 C) + 4 D) + 7 E) + 3

9. FeCO₃ ‘de C ‘un değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir?

A) + 2 B) + 4 C) – 2 D) – 4 E) + 3

10. Zn(CH₃COO)₂ ‘de C ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 4 B) – 4 C) 0 D) + 2 E) – 2

11. NaIO₂ ‘de I ‘un değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 3 B) + 2 C) + 1 D) – 1 E) + 5

12. Ba(NO₃)₂ ‘de N ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangi sidir?

A) + 1 B) – 3 C) + 3 D) + 5 E) + 7

13. NH₄NO₂ ‘de N ’lerin değerliği sırasıyla aşağıdaki- lerden hangisidir?

A) + 3 , + 3 B) + 3 , – 3 C) – 3 , – 3

D) – 3 , + 3 E) – 3 , + 5

14. OF₂ ‘de O ve F ’nin değerliği aşağıdakilerden hangi sidir?

A) – 2 , – 1 B) + 2 , – 1 C) – 2 , + 1

D) + 2 , + 1 E) + 1 , – 1

15. Fe₃O₄ ‘de Fe ‘lerin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + B) + 2, + 2, + 3 C) + 3

D) + 2, + 2, + 4 E) + 2, + 3, + 3

16. MgO₂ ‘de Mg ve O’ nun değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 2, – 1 B) + 4, – 2 C) + 1, – 2

D) + 2, – 2 E) + 4, – 1

17. LiMnO₄ ‘de Mn ’nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 3 B) + 4 C) + 5 D) + 6 E) + 7

18. Fe₃[Fe(CN)₆]₂ ‘de Fe ’lerin değerliği aşağıdakiler- den hangisidir?

A) + 3, + 2 B) + 1, + 2 C) + 2, + 3

D) + 2, + 4 E) + 3, + 3

19. CN^–‘de C ve N ’nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) + 2, – 3 B) + 4, – 5 C) – 4, + 3

D) + 4, – 3 E) – 2, + 1

20. Pb₃O₄ ‘de Pb ’lerin değerliği aşağıdakilerden hangi- sidir?

A) + B) + 3 C) + 2, + 3, + 3

D) + 2, + 2, + 4 E) + 2, + 2, + 3

BÖLÜM-2

İYONİK YAPILI BİLEŞİKLER:

a. Değerlik Elektron Sayısı-Lewis yapısı
b. İyonlardan Bileşik Oluşumu
c. Bileşiklerin isimlendirilmesi
d. İyonik Bileşiklerin örgü yapısı

a. Değerlik elektron sayısı: Bir atomun son katmanındaki toplam elektron sayısına değerlik elektron sayısı denir. Değrlik elektronların atomların etrafında noktalar şeklinde gösterilmesine de LEWİS yapısı diyoruz. Aşağıdaki tabloda A grupları elementlerinin lewis yapıları gösterilmiştir. (İnceleyiniz?)

A grubu elementlerinin değerlik elektronları, lewis yapısıyla gösterilmiştir.

Görüldüğü gibi değerlik elektron sayıları, grup numaralarını vermektedir.

(:) çiftleşmiş elektronu, (.)çiftleşmemiş elektronu göstermektedir.

Benzer biçimde değerlik elektron sayısına bakarak ilgili atomların yükseltgenme basamakları hakkında fikir sahibi oluruz.

Şekilde de görüldüğü gibi Na’ un son yörüngesindeki elektronları 8’e tamamlaması için, en kolay yol 1 elektron vermesidir. Klorun ise 1 elektron almasıdır. Dolayısıyla N⁺ ve Cl^- şeklinde yükseltgenme basamağına sahip olacaktır.

b. İyonlarda Bileşik Oluşumu:

“Kimyasal tepkimelerde, verilen elektron sayısı alınan elektron sayısına eşittir.”

Bileşik formülleri bu mantığa göre yazılır.

ÖRNEK: NaCl bileşiğinin oluşumu:

₁₁Na: 2)8)1 ve Sodyum 1 elektron vererek Na⁺iyonunu oluşturur.

₁₇Cl: 2)8)7 ve Klor 1 elektron alarak Cl^-iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Na atomunun verdiği 1 elektronu, 1 Cl atomu alabildiğinden NaCl bileşiği oluşmuş olur.

ÖRNEK: Mg Cl₂ bileşiğinin oluşumu:

₁₂Mg: 2)8)2 ve Magnezyum 2 elektron vererek Mg⁺²iyonunu oluşturur.

₁₇Cl: 2)8)7 ve Klor 1 elektron alarak Cl^-iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Mg atomunun verdiği 2 elektronu, 2 Cl atomu alabildiğinden MgCl₂ bileşiği oluşmuş olur.

ÖRNEK: MgO bileşiğinin oluşumu:

₁₂Mg: 2)8)2 ve Magnezyum 2 elektron vererek Mg⁺²iyonunu oluşturur.

₈O: 2)6 ve Oksijen 2 elektron alarak O^-2-iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Mg atomunun verdiği 2 elektronu, 1 tane O’atomu alabildiğinden Mg O bileşiği oluşmuş olur.

ÇAPRAZLAMA KURALI :

Kat yon ve anyonların yükseltgenme basamakları bulunur. Katyonun değerliğinin anyonun altına yazılması ve anyonun değerliğinin katyonun altına yazılması ve en sade biçimde sadeleştirilmesiyle oluşacak bileşiğin formülü bulunmuş olur. Bu olaya “Çarprazlanma Kuralı” diyoruz. Çaprazlama yapılırken + ve – dikkate alınmaz.

NOT: Genellikle önce pozitif yüklü iyon yazılır

ETKİNLİK:Aşağıda verilen katyon ve anyonların oluşturduğu bileşiğin formülünü yazınız?

ATOM

O^-

S^-2

SO₃^-2

SO₄^-2

CrO₄^-2

Cr₂O₇^-2

CO₃^-2

C₂O₄^-2

MnO₄^-2

N^-3

P^-3

PO₄^-3

Li⁺¹

Li₂O₂

Li₂S

Li₂SO₃

Li₂SO₄

Li₂CrO₄

Li₂Cr₂O₇

Li₂CO₃

Li₂C₂O₄

Li₂MnO₄

Li₃N

Li₃P

Li₃PO₄

Na⁺¹

K⁺¹

Rb⁺¹

Cs⁺¹

Be⁺²

Mg⁺²

Ca⁺²

Sr⁺²

Ba⁺²

Ra⁺²

Al⁺³

Fe⁺²

Fe⁺³

Cr⁺²

Cr⁺³

Zn⁺²

Cu⁺¹

Cu⁺²

Ag⁺¹

Ni⁺²

Hg⁺²

Hg₂⁺²

NH₄⁺¹

ETKİNLİK:

ATOM	F^-	Cl^-	Br^-	OH^-	NO₃^-	ClO₂^-	ClO₃^-	ClO₄^-	MnO₄^-	HCO₃^-	CH₃COO^-
Li⁺¹	LiF	LiCl	LiBr	LiOH	LiNO₃	LiClO₂	LiClO₃	LiClO₄	LiMnO₄	LiHCO₃	CH₃COOLi
Na⁺¹
K⁺¹
Rb⁺¹
Cs⁺¹
Be⁺²
Mg⁺²
Ca⁺²
Sr⁺²
Ba⁺²
Ra⁺²
Al⁺³
Fe⁺²
Fe⁺³
Cr⁺²
Cr⁺³
Zn⁺²
Cu⁺¹
Cu⁺²
Ag⁺¹
Ni⁺²
Hg⁺²
Hg₂⁺²
NH₄⁺¹

c.Bileşiklerin Adlandırılması:

1.METAL-AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

METALİN ADI + AMETALİN ADI + ÜR

ÖRNEK:

CaF₂ : Kalsiyum Florür NaCl : Sodyum Klorür

AlBr₃ : Alüminyum Bromür MgI₂ : Magnezyum İyodür

NOT: Eğer anyon halojen değilse, isimlendirme diğer anyonların ismiyle biter.

CaH₂ : Kalsiyum Hidrür Ca₂C : Kalsiyum Karbür

Ca₃N₂ :Kalsiyum Nitrür Ca₃P₂: Kalsiyum Fosfür

CaO : Kalsiyum Oksit CaS : Kalsiyum Sülfür

Eğer metal değişik değerlik alabiliyorsa;

METALİN ADI +METALİN YÜKÜ+ AMETALİN ADI + ÜR şeklinde isimlendirilir.

CuCl : Bakır –I-klorür CuCl₂ : Bakır –II-klorür

FeO :Demir –II-oksit Fe₂O₃ :Demir –III-oksit

2.METAL-KÖK BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

METALİN ADI + KÖKÜN ADI

ÖRNEK:

CaSO₄ : Kalsiyum Sülfat NaNO₃ : Sodyum Nitrat

AlPO₄ : Alüminyum Fosfat Mg(ClO₃)₂: Magnezyum Klorat

CaCr₂O₇: Kalsiyum di Kromat CaCO₃ : Kalsiyum Karbonat

FeSO₄ : Demir-II- Sülfat Fe₂(SO₄)₃ : Demir-III- Sülfat

3. KÖK –KÖK BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

KÖKÜN ADI+ KÖKÜN ADI

ÖRNEK:

NH₄NO₃ : Amonyum Nitrat (NH₄₎₃ PO₄ : Amonyum Fosfat

(NH₄)₂SO₄ : Amonyum Sülfat NH₄ClO₃ : Amonyum klorat

4. KÖK – AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

KÖKÜN ADI + AMETAL ADI

ÖRNEK:

NH₄Cl :Amonyum Klorür NH₄ )₂S : Amonyum Sülfür

(NH₄)₃N : Amonyum Nitrür (NH₄)₃P : Amonyum Fosfür

5. AMETAL -AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

SAYI EKİ + ELEMENT ADI + SAYI EKİ + ELEMENT ADI + ÜR

ÖRNEK:

NO :Azot Monoksit N₂O :Di Azot Monoksit

NO₂: Azot Di Oksit N₂O₄: Di Azot Tetra Oksit

N₂O₅: Di Azot Penta Oksit OF₂: Oksijen Di Florür

SF₆: Kükürt Hekza Florür ClF₇: Klor Hepta Florür

1: Mono 2:Di 3:Tiri 4:Tetra 5:Penta 6:Hekza 7:Hepta 8:Okta 9: Nona 10:Deka

6.HİFDRATLI BİLEŞİKLERİN İSİMLENDİRİLMESİ:

BİLEŞİĞİN ADI+ RAKAM+HİDRAT

ÖRNEK:

Na₂CO₃X 10 H₂O : Sodyum karbonat deka hidrat

MgSO₄X 7 H₂O : Magnezyum sülfat hapta hidrat

CuSO₄X 4 H₂O : Bakır sülfat tetra hidrat

6.ÖZEL ADLANDIRMA:

Bazı bileşikler özel olarak adlandırılır.

ÖRNEK:

H₂O : Su NH₃ : Amonyak NaCl : Yemek tuzu CH₄: Metan H₂SO₄ : Sülfirik asit

CaCO₃ : Kireç taşı CaO: Sönmemiş kireç

MEB KİMYA KİTABI İÇİN YORUM:

1. Sayfa 57 de, OH^-(Hidroksit değil Hidroksil olmalıdır.) Ayrıca Cd⁺² (Kdmiyun(II), Ni⁺²(Nikel(II) olmalıdır.
2. Bileşiklerin isimlendirilmesi yetersiz ayrıca ametal- ametal bileşiklerin isimlendirilmesi ayrılmış.

ETKİNLİK:

F Aşağıda verilen bileşikleri isimlendiriniz?

ü KBr :…………………………………………………

ü FeCl₂ :…………………………………………………

ü CuO :…………………………………………………

ü NH₄Cl :…………………………………………………

ü (NH₄)₂MnO₄:…………………………………………………

ü Na₂CO₃ :…………………………………………………

ü Ba(NO₃)₂ :…………………………………………………

ü ZnSO₄ :…………………………………………………

ü CO₂ :…………………………………………………

ü FeBr₂ :…………………………………………………

ü NH₄MnO₄ :…………………………………………………

ü Al₂(SO₄)₃ :…………………………………………………

ü MnCO₃:…………………………………………………

ü CO :…………………………………………………

ü HClO₄ :…………………………………………………

ü FeI₃:…………………………………………………

ü (NH₄)₃PO₄ :…………………………………………………

ü K₂C₂O₄ :…………………………………………………

ü NO₂ :…………………………………………………

ü Na₂O :…………………………………………………

ü CrN :…………………………………………………

ü Na₂Cr₂O₇ :…………………………………………………

ü Al₂(CrO₄)₃ :…………………………………………………

ü HgNO₃ :…………………………………………………

ü N₂O :…………………………………………………

ü HClO₂ :…………………………………………………

ü Cr₂O₃ :…………………………………………………

ü Cu₃N :…………………………………………………

ü ZnCl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₂S₂O₃ :…………………………………………………

ü N₂O₅ :…………………………………………………

ü HClO₃ :…………………………………………………

ü AgCl :…………………………………………………

ü Hg₂O :…………………………………………………

ü KNO₃ :…………………………………………………

ü Na₂MnO₄ :…………………………………………………

ü Ca₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü N₂O₄ :…………………………………………………

ü Na₃N :…………………………………………………

ü AgI :…………………………………………………

ü Hg₂Cl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₃N :…………………………………………………

ü KClO₃ :…………………………………………………

ü K₂CO₃ :…………………………………………………

ü Sr(HCO₃)₂ :…………………………………………………

ü HgI₂ :…………………………………………………

ü ZnS :…………………………………………………

ü NH₄NO₃ :…………………………………………………

ü KIO₃ :…………………………………………………

ü Mg₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü P₄O₁₀ :…………………………………………………

ü NaNO₃:…………………………………………………

ü K₂CrO₄:…………………………………………………

ü Al(NO₃)₃:…………………………………………………

ü Ag₂S :…………………………………………………

ü FeSO₄ :…………………………………………………

ü SO₃ :…………………………………………………

ü BaO :…………………………………………………

ü HClO :…………………………………………………

ü S₂O₃ :…………………………………………………

ü Mn₂O₇ :…………………………………………………

ü NH₄IO₃ :…………………………………………………

ü KAl(SO₄)₂ :…………………………………………………

ü FeCrO₄ :…………………………………………………

ü Mg₃N₂ :…………………………………………………

ü CaCl₂.7H₂O :…………………………………………………

ü PbS₂ :…………………………………………………

ü MgSO₄.12H₂O:……………………………………………..

ü NH₄CN :…………………………………………………

ü Fe₃[Fe(CN)₆]₂:……………………………………………….

ETKİNLİK:

F Aşağıda isimleri verilen bileşiklerin formüllerinin doğru verildiği seçeneği işaretleyiniz.

1. Magnezyum Florür

A) MgF B) MgF₂ C) MgF₃

D) Mg₂F₃ E) Mg₂F

2. Amonyum Klorat

A) NH₄Cl B) NH₄ClO C) NH₄ClO₂

D) NH₄ClO₃ E) NH₄ClO₄

3. İyot Mono Klorür

A) ICl B) I₂Cl C) IClO

D) IClO₂ E) ICl₃

4. Kurşun (IV) Bromat

A) Pb(BrO₃)₄B) PbBr₄ C) PbBrO₃

D) Pb(BrO₃)₂E) PbBrO₂

5. Alüminyum Karbür

A) Al₄C₃ B) Al₃C₄ C) Al₄C

D) AlC₃ E) Al₂C₃

6. Kalsiyum Permanganat

A) CaMnO₄ B) Ca₂MnO₂C) CaMnO₂

D) Ca(MnO₄)₂E) CaMnO₇

7. Di Azot Tri Oksit

A) NO₂ B) N₃O₂ C) N₂O

D) N₃O E) N₂O₃

8. Amonyum Dikromat

A) (NH₄)₂Cr₂O₇ B) (NH₄)₂CrO₄ C) NH₄CrO₄

D) NH₄(Cr₂O₇)₂ E) NH₄Cr₂O₇

9. Demir (III) Hidroksit

A) Fe(OH)₃ B) Fe₃OH C)Fe(OH)₂

D) FeOH₃ E) FeOH

10. Çinko Kromat

A) ZnCrO₄ B) ZnCr₂O₇ C) Zn₂CrO₄

D) Zn(Cr₂O₇)₂ E) Zn(CrO₄)₂

11. Kükürt Tetra Florür

A) S₄F B) SF₄ C) S₃F₄

D) S₃F₂ E) SF₂

12. Di Hidrojen Mono Oksit

A) HO₂ B) HO C) H₂O₂

D) H₂O E) H₃O

13. Amonyum Fosfür

A) NH₄F B) NH₄PO₄ C) (NH₄)₃P

D) (NH₄)₃PO₃ E) NH₄P

14. Baryum Okzalat

A) BaC₂O₄ B) Ba(C₂O₄)₂C) BaCO₂

D) Ba₃(C₂O₄)₃ E) Ba(OH)₂

15. Bakır (I) Sülfat

A) CuSO₄ B) Cu(SO₄)₂ C) Cu₂S

D) Cu₂SO₄ E) CuS

16. Gümüş Perklorat

A) AgCl B) AgClO C) AgClO₂

D) AgClO₃ E) AgClO₄

17. Kurşun (IV) Fosfat

A) PbPO₄ B) Pb₃(PO₄)₄ C) Pb₃PO₄ D) Pb(PO₄)₄ E) Pb(PO₄)₂

18. Oksijen Di Florür

A) O₂F B) OF C) OF₂

D) OF₆ E) OF₃

19. Potasyum Karbonat

A) KCO₃ B) K(CO₃)₂ C) K₂CO₃

D) K₃CO₃ E) KHCO₃

20. Mangan (II) Siyanür

A) MnCN B) Mn(CN)₂C) Mn₂CN

D) Mn₃(CN)₂ E) MnCN₂

e. İyonik Bileşiklerde Örgü Yapısı: İyonik kristaller

İyonik bileşikler denildiğinde, iyonların oluşturduğu bileşikler akla gelmektedir.

Ancak NaCl bileşiği tabiatta bu şekilde bulunmaz. Na ve Cl iyonları belli sayıda bir araya gelerek bir “kristal örgü” yapısı oluştururlar. Krıstal Örgüde; genellikle anyonların hacmi daha büyük olduğundan, anyonların aralarına katyonlar girerek belli geometrik yapıda kristal örgü oluşur.

ÖRNEK:

NaCl de Na⁺ iyonları 6 adet Cl^- iyonu tarafından sarılmıştır. Her Cl^- iyonu da 6 adet Na⁺ iyonu tarafından sıkıca çekilerek “Birim Hücre” dediğimiz iyonik kristaller oluşur. Na₆Cl₆şeklindeki bu kristalin formülü sadeleştirilerek NaCl şeklinde ifade edilir.

ÖRNEK: CsCl de ise, Cl^- iyonları Basit Kübik birim hücrelerin köşelerinde, Cs⁺ iyonu ise bu kübün merkezinde bulunmaktadır. Her kat yon 8 anyon tarafından sarılmaktadır. Cs₈Cl₈ şeklindeki bu bileşği sadeleştirerek, CsCl şeklinde förmülüze ederiz.

İyonik Bileşiklerin Özellikleri:

İyonik bağlı bileşikler oda şartlarında katı halde bulunurlar.
İyonik bileşiklerde katyon ve anyonlar, diğer katyon ve anyonlar tarafından sıkıca çekildikleri ve istiflendikleri için elektrik akımını iletmezler. Ancak kristal bozuklukları olan iyonik bileşikler elektrik akımını iletirler.
İyonik yapılı maddeler suda genellikle iyi çözünürler.
İyonik yapılı maddelerin sulu çözeltileri ve eriyikleri yukarıdaki sebeplerden dolayı iletkendir.

Örnek: NaCl nin suda çözünmesi: NaCl_(katı) → Na⁺_(suda)+ Cl^-_(suda) (Suda=aq)

MEB KİMYA KİTABI İÇİN YORUM:

1. İyonik bileşiklerde örgü yapısı sanırım üniversitelerde Genel Kimya derslerinde anlatılıyordu. Sınıfın büyük bir bölümü de sanırım konuyu anlayamıyordu. Bu konuyu çocuklara anlatan arkadaşlara helal olsun.
2. Bunun yerine çözünme olayı daha detaylı anlatıla bilirdi.
3. Bizler de sanırım bu derste iyonik bileşiklerin suda çözünmesini aşağıda verilen etkinlikleri çözerek çözünme olayını anlatabiliriz.

ETKİNLİK:

F Aşağıda verilen bileşiklerin suda çözündüğünde ortama vereceği iyonları yazınız?

ü KBr :…………………………………………………

ü FeCl₂ :…………………………………………………

ü NaOH :…………………………………………………

ü NH₄Cl :…………………………………………………

ü (NH₄)₂MnO₄ :…………………………………………………

ü Na₂CO₃ :…………………………………………………

ü Ba(NO₃)₂ :…………………………………………………

ü ZnSO₄ :…………………………………………………

ü H₂CO₃ :…………………………………………………

ü FeBr₂ :…………………………………………………

ü NH₄MnO₄ :…………………………………………………

ü Al₂(SO₄)₃ :…………………………………………………

ü MnCO₃:…………………………………………………

ü AlCl₃ :…………………………………………………

ü HClO₄ :…………………………………………………

ü FeI₃:…………………………………………………

ü (NH₄)₃PO₄ :…………………………………………………

ü K₂C₂O₄ :…………………………………………………

ü NaNO₃ …………………………………………………

ü Na₂SO₄ :…………………………………………………

ü CrCl₃ :…………………………………………………

ü Na₂Cr₂O₇ :…………………………………………………

ü Al₂(CrO₄)₃ :…………………………………………………

ü HgNO₃ :…………………………………………………

ü CuI₂ :…………………………………………………

ü HClO₂ :…………………………………………………

ü Cr₂(SO₄)₃ :…………………………………………………

ü Cu₃N :…………………………………………………

ü ZnCl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₂S₂O₃ :…………………………………………………

ü KCl :…………………………………………………

ü HClO₃ :…………………………………………………

ü AgCl :…………………………………………………

ü Hg₂O :…………………………………………………

ü KNO₃ :…………………………………………………

ü Na₂MnO₄ :…………………………………………………

ü Ca₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü N₂O₄ :…………………………………………………

ü Na₃N :…………………………………………………

ü AgI :…………………………………………………

ü Hg₂Cl₂ :…………………………………………………

ü (NH₄)₃N :…………………………………………………

ü KClO₃ :…………………………………………………

ü K₂CO₃ :…………………………………………………

ü Sr(HCO₃)₂ :…………………………………………………

ü HgI₂ :…………………………………………………

ü ZnS :…………………………………………………

ü NH₄NO₃ :…………………………………………………

ü KIO₃ :…………………………………………………

ü Mg₃(PO₄)₂ :…………………………………………………

ü Ag₂S :…………………………………………………

ü NaNO₃:…………………………………………………

ü K₂CrO₄:…………………………………………………

ü Al(NO₃)₃:…………………………………………………

ü Ag₂S :…………………………………………………

ü FeSO₄ :…………………………………………………

ü HSO₃ :…………………………………………………

ü Ba(OH)₂ :…………………………………………………

ü HClO :…………………………………………………

ü S₂O₃ :…………………………………………………

ü Mn₂O₇ :…………………………………………………

ü NH₄IO₃ :…………………………………………………

ü KAl(SO₄)₂ :…………………………………………………

ü FeCrO₄ :…………………………………………………

ü Mg₃N₂ :…………………………………………………

ü CaCl₂.7H₂O :…………………………………………………

ü PbS₂ :…………………………………………………

ü MgSO₄:…………………………………………………

ü NH₄CN :…………………………………………………

ü Fe₃[Fe(CN)₆]₂:…………………………………………………

ÜNİTE- 3

FOTOSENTEZ SUNUMU

ÇEVRE KİMYASI SUNUMU

Bölüm

Fiziksel ve Kimyasal Özellik
Kimyasal tepkimeler

Etkinlikler

Doğal gaz ve LPG arasındaki fark
Suyun Elektrolizi

1.FİZİKSEL ÖZLLİK ve FİZİKSEL DEĞİŞME:

Maddelerin yapısında kalıcı değişiklik oluşturmadan ölçüle bilen özelliklere Fiziksel Özellikler denir.

- Erime, kaynama, buharlaşma….

Bu tür değişmelere de Fiziksel Değişme denir.

- Buzun erimesi, suyun kaynaması, suyun buharlaşması…

FİZİKSEL ÖZELLİK	FİZİKSEL DEĞİŞME
Erime	Buzun erimesi
Kaynama	Suyun Kaynaması
Çözünürlük	NaCl ün suda çözünmesi
Yırtılma	Kağıdın yırtılması

KİMYASAL ÖZELLİK ve KİMYASAL DEĞİŞME:

Maddelerin yapısında kalıcı değişiklikler oluşturarak ölçüle bilen özelliklere Kimyasal Özellikler denir.

- Paslanma, yanma, çürüme….

Bu tür değişmelere de Kimyasal Değişme denir.

- Demirin paslanması, odunun yanması, elmanın çürümesi…

KİMYASAL ÖZELLİK	KİMYASAL DEĞİŞME
Yanma	Metan gazının yanması
Küflenme	Peynirin küflenmesi
Çözünürlük	Na’un suda çözünmesi

NOT:Fiziksel olaylarda geri dönüşüm başka bir fiziksel olayla mümkünken; Kimyasal olaylarda geri dönüşüm ancak başka bir kimyasal olayla mümkündür. Bununla birlikte geri dönüşümü mümkün olmayan kimyasal olaylarda vardır.

ETKİNLİK: Aşağıda verilen olayların fiziksel ya da kimyasal olay olduklarını tartışınız?

	OLAY	Fiziksel Olay	Kimyasal Olay	Neden?
1	İyodun süblimleşmesi	x		Hal değişim olaylarında maddenin yapısında kalıcı değişiklik olmaz.
2	Buzun erimesi
3	Tuzun suda çözünmesi
4	Havanın yoğunlaşması
5	Oksijenin suda çözünmesi
6	Demirin erimesi
7	Suyun buharlaşması
9	CO₂ nin sıvılaşması
10	Şekerin erimesi
11	Alkolün uçması
12	Kırağı oluşumu
13	Suyun elektrolizi
14	Camın buğulanması
15	Yağmur oluşumu
16	Mumun erimesi
18	Çiğ oluşumu
19	Alkolün suda çözünmesi
20	Çimentonun donması
21	Camın kırılması
22	Naftalinin süblimleşmesi
23	Gümüşün havada kararması
24	Demirin asitte çözünmesi
25	Sütün ekşimesi
26	Sütten yoğurt eldesi
27	Na metalinin suda çözünmesi
28	Baraj suyundan içme suyu eldesi
29	Yoğurttan ayran eldesi
30	Üzümden şarap eldesi
31	Ekmeğin küflenmesi
32	Şeker pancarından şeker eldesi
33	Yağlı boyanın kuruması
34	Odunun yanması

2. KİMYASAL TEPKİMELER:

Kimyasal olayların denklemlerle ifade edilmesine Kimyasal Denklemler denir.

ÖR: Bir miktar C ile yeteri kadar O₂ tepkimeye girerek karbon dioksit oluşturur, ifadesini kısaca;

C_(k) + O_2(g) → CO_2(g)

ÖR: Bir miktar CH₄ (metan) ile yeteri kadar O₂ tepkimeye girerek karbon dioksit ve su oluşturur, ifadesini kısaca;

C_(k) + O_2(g) → CO_2(g)

Şeklinde denklemlerle ifade edilirler.

Denklemlerde;

Girenler( reaktifler) → Çıkanlar (ürünler)

ÖRNEK:

Çıkanlar, Ürünler

Girenler, Reaktifler

C_(k) + O_2(g) → CO_2(g)

Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren;

v Atomların Cinsi

v Atomların Sayısı

v Toplam Kütle

v Toplam Elektron Sayısı… her zaman korunur.

Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren;

v Toplam Mol Sayısı (Mol kavramını şimdilik bilmiyoruz)

v Toplam Molekül Sayısı

v Toplam Hacim

v Toplam Madde Sayısı

v Toplam Madde Türü … her zaman korunmayabilir.

CaCO₃ _(k)	→	CaO _(k)	+	CO_2(g)
1 tane CaCO₃	→	1 tane CaO	+	1 tane CO₂
1 mol CaCO₃	→	1 mol CaO	+	1 mol CO₂
100 g CaCO₃	→	56 g CaO	+	44 g CO₂
-	→	-	+	V litre

N_2(g)	+	3 H_2(g)	→	2NH_3(g)
1 tane N₂	+	3 tane H₂	→	2 tane NH₃+ ısı
2 tane N	+	6 tane H	→	2 taneN + 6 tane H
1 Mol N₂	+	3 Mol H₂	→	2 Mol NH₃
V lirte N₂	+	3V lirte H₂	→	2V lirte NH₃
28 g	+	6 g	→	*217 = 34 g**

NOT: Isı teriminin çıkan tarafta olması bu tepkimenin gerçekleşirken ısı verdiğini, ekzotermik olduğunu ifade etmektedir.

Maddelerin fiziksel halleri sağ alt köşesine yazılan harflerle ifade edilir.

BASİT YOLLARLA DENKLEM DENKLEŞTİRME:

Bunun için;
1. Denklem üzerinde en karmaşık maddenin katsayısı 1 alınır.

2. “Kimyasal tepkimelerde atomların sayısı ve cinsi korunur” ilkesi gereği diğer maddeler in katsayıları, bu madde temel alınarak denkleştirilir.

Denkleştirme esnasında; Önce metallerin, sonra ametallerin, sonra H’in, en son olarak ta O’nin denkliği kontrol edilir.

Örnek:

Ca +H₂SO₄ → Ca₂SO₄ + H₂

en karmaşık olan Ca₂SO₄ ün kat sayısı 1 alınarak işe başlanır. Ca +H₂SO₄ → 1 Ca₂SO₄ + H₂

Önce metaller denkleştirilir. 2Ca +H₂SO₄ → 1 Ca₂SO₄ + H₂

Sonra ametaller denkleştirilir. 2Ca +1H₂SO₄ → 1 Ca₂SO₄ + H₂

En son hidrojen denkleştirilir. 2Ca +1H₂SO₄ → 1 Ca₂SO₄ +1 H₂

ETKİNLİK-1: Aşağıda verilen denklemleri denkleştiriniz?

N_2(g) + H_2(g) → NH_3(g)	H_2(g) + O_2(g) → H₂O_(s)
N₂O_4(g) → NO_2(g)	Fe_(k) + O_2(g)→ Fe₂O_3(k)
C₂H₄+ O₂ → CO₂+H₂O	C₂H₅OH + O₂ → CO₂ + H₂O
C₆H₁₂O₆+ O₂ → CO₂+ H₂O	CS₂+ O₂ → CO₂+ SO₂
Li + H₂O → LiOH + H₂	Na + H₂O → NaOH + H₂
Ca + H₂O → Ca(OH)₂+ H₂	Fe + H₂O → Fe(OH)₂+ H₂
H₂SO₄ + NaOH → Na₂SO₄ + H₂O	H₃PO₄ + NaOH → Na₃PO₄ + H₂O
HCl + NH₃ → NH₄Cl	CaCO_3(k) → CaO_(k)+ CO_2(g)
KClO_3(k) → KCl_(k) + O_{2 (g)}	KCl _(k) + O_2(g)→ KClO_3(k)
Na_(k) + HCl_(aq) → NaCl_(k)+ H₂O_(s)	AgNO_3(aq)+ NaCl_(aq)→ AgCl_(k)+ NaNO_3(aq)
Ca_(k) + ZnCl_2(aq)→ CaCl_2(aq)+ Zn_(k)	BaCl_2(aq)Na₂SO_4(aq)→ BaSO_4(k)+ NaCl_(aq)
AlCl_3(aq) + KOH_(aq) → Al(OH)_3(aq)+ KCl_(aq)	K₂SO_4(aq)+ FeBr_3(aq)→ Fe₂(SO₄)_3(k)+ KBr_(aq)

ETKİNLİK-2: Doğal gaz ve LPG arasındaki fark nedir? Araştırınız?

ETKİNLİK-3: MEB kimya sayfa 106 da ki “Suyun Elektrolizi” deneyini yapınız?

MEB KİMYA: Denklem denkleştirme ve denklem katsayılarının yorumu üzerinde çok durulmamış. Ancak bildiğimiz gibi bu konu çok önemli.

1. YANMA TEPKİMELERİ:

Maddelerin O₂ ile tepkimesine denir.

Yanma olayı için; yanıcı madde, hava, tutuşma sıcaklığı gerekmektedir. Bu 3 faktörden biri tükenirse yanma olayı sona erer.

Yanma tepkimeleri genelde hızlı gerçekleşir. Ancak demirin paslanması gibi bazı yanma olayları yavaş gerçekleşir. Yavaş yanmalara genel olarak paslanma denir.

Yanmayan ve havadan ağır maddeler yangın söndürücü olarak kullanılır (CO₂)

C + O₂ → CO₂

S + O₂ → SO₂

N + O₂→ NO₂ (Yüksek sıcaklıkta hızlı gerçekleşir)

CH₄+ 2O₂→ CO₂+ 2H₂O

C₃H₈+ 5O₂→ 3CO₂+ 4H₂O

C₂H₄+ 3O₂→ 2CO₂+ 2H₂O

C₆H₁₂O₆+ 6O₂→ 6CO₂+6H₂O

CS₂+ 2O₂→ CO₂+ 2SO₂

4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃

ETKİNLİK: MEB kimya kitabında110 uncu sayfadaki “Yapay Volkan Deneyi” yapılacak.

2. ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME TEPKİMELERİ

“ Farklı iki çözelti karıştırıldığında, farklı çözeltilerdeki katyon ve anyonlar bir araya gelerek çökelti oluştururlar.”

ÖRNEK:

2KI_(aq) + Pb (NO₃)₂ → PbI_2(k) +KNO_3(aq)

Renksiz iki çözelti karıştırıldığında, sarı renkli PbI₂ çöker. KNO₃suda çözündüğünden çözeltide kalır. Bu tepkime PbI₂ yi elde etmek için yapıldığından dolayı, PbI₂ süzülerek çözeltiden ayrılır.

ÖRNEK:

NaCl_(aq) + AgNO_3(aq) → AgCl _(k) + NaNO_3(aq)

Na⁺ Cl^- ve Ag⁺NO₃^- karıştırıldığında, beyaz renkli AgCl çöker. NaNO₃suda çözündüğünden çözeltide kalır. Bu tepkime AgCl ü elde etmek için yapıldığından dolayı, ACl süzülerek çözeltiden ayrılır.

ÖRNEK:

AlCl_3(aq) + 3KOH_(aq) → Al(OH)_3(k) +3 KCl_(aq)

ÖRNEK:

BaCl_2(aq) + Na₂SO_4(aq) → BaSO_{4 (k)} +2NaCl_(aq)

ETKİNLİK: PbI₂ çökelme tepkimesi deneyini yapınız? (MEB-112)

3. ASİT-BAZ TEPKİMELERİ:

ASİTLER

Suda çözündüğünde ortama H⁺ iyonu salabilen yada

ortamın H⁺ derişimini artıran maddelere ASİT denir.

ÖZELLİKLERİ:

1. Tatları ekşidir.

2. Turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirirler.

3. Suda iyonlaşarak çözünürler.

4. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

5. Aktif metallerle tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkartırlar.

6. Bazlarla tepkimeye girerek Tuz+Su oluştururlar.

BAZI KUVVETLİ ASİTLER

HCl :Klorik asit HNO₃ : Nitrik asit

HBr :Bromik asit H₂SO₄ : Sülfirik asid

HI :İyodik asit HClO₄ : Klorat asiti

BAZI ZAYIF ASİTLER

HF :Florik asit H₂CO₃ :Karbonik asit

H₂S :Sülfür asiti HCN :Siyanür asiti CH₃COOH :Asetik Asit

BAZLAR: Suda çözündüğünde ortama OH^- iyonu salabilen yada ortamın OH^- derişimini artıran maddelere BAZ denir.

ÖZELLİKLERİ:

1.Tatları acıdır.

2.Turnusol kağıdının rengini maviye çevirirler.

3.Suda iyonlaşarak çözünürler.

4.Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

5.Anfoter metallerle tepkimeye girerek H₂ gazı açığa çıkartırlar.

6.Asitlerle tepkimeye girerek Tuz+Su oluştururlar.

ASİT VE BAZLARIN AYIRACI

1. Turnusol kağıdı: Asitler turnusol kağıdının rengini kırmızıya, bazlar ise maviye çevirirler. Tuzlar ise turnusol kağıdının rengini değiştirmezler.

2. Metil oranj baoyası: Asitlerde kırmızı, bazlarda sarı, nötr ortamda ise portakal rengini alırlar.

BAZI KUVVETLİ BAZLAR

LiOH : Lidyum Hidroksit

NaOH : Sodyum Hidroksit

KOH : Potasyum Hidroksit

BAZI ZAYIF BAZLAR

AgOH : Gümüş Hidroksit

Al(OH)₃ : Alemünyum Hidroksit

NH₃ : Amonyak

TUZLAR : Başlıca katyon ve anyon bileşiklerine TUZ denir.

ÖZELLİKLERİ:
1.Başlıca katyon-Anyon bileşikleridir. (K⁺ A^-)

2.Katyon-Anyon arasında iyonik bağ bulunur.

BAZI ASİTLERİN BULUNDUĞU YERLER

1. Ekşi elma :Malik asit
2. Limon :Sitrik asit
3. Isırgan otu :Formik asit
4. Sirke :Asetik asit
5. Akülerde :Sülfirik asit
6. Midede :Klorik asit
7. Bal arısı salgısı: Asitiik

3. Suda Katyon ve Anyonlarına ayrışarak çözünürler.

4. Sulu çözeltileri, azda olsa elektrik akımını iletir.

TUZ ÇEŞİTLERİ

ASİDİK TUZ:

Kuvvetli asitlerle, zayıf bazın tuzuna denir.

BAZİK TUZ:

Kuvvetli bazlarla, zayıf Asitlerin tuzuna denir.

BAZI BAZLARIN BULUNDUĞU YERLER

8. Sabun :Bazik
9. Eşek arısı salgısı: Bazik

NÖTR TUZ:

Kuvvetli asitle, Kuvvetli bazın tuzuna denir.

ASİT- BAZ TEPKİMELERİ:

Asit veya asidik özelliğe sahip olan maddelerle, baz veya bazik özelliğe sahip maddelerle tepkime verirler. Bu tür tepkimelere genel anlam da Asit – Baz tepkimesi de denir.

Asitler, bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluştururlar. Ancak baz NH₃ ise, su meydana gelmez, sadece tuz oluşur.

Tuzlar, bazın katyonu ile asitin anyonundan meydana gelir.

HCl_(suda) + NaOH_(suda) → NaCl_(suda) +H₂O_(S)

_{asit baz Tuz Su}

Burada; Na⁺ ve Cl^- iyonları birleşerek tuz oluştururken, H⁺ ve OH^- iyonları da nötürleşerek su oluştururlar. Bu tür tepkimelere asit-baz tepkimeleriyle birlikte nötürleşme tepkimeleri de denir.

Ancak her asit baz tepkimesi nötürleşme tepkimesi değildir.

HCl_(suda) + NH_3(suda) → NH₄Cl_(suda)

_{asit baz Tuz}

NH₄Cl çözeltisi bazik özellik gösterdiği için ortam nötr olmaz. Bu asit baz tepkimesi bu sebeple nötürleşme tepkimesi değildir.

Asit-baz tepkimeleri ;
1) Kuvvetli asit ile kuvvetli bazın tepkimesi, nötrleşme tepkimesi olacağından, pH değeri 7 olur.
2) Kuvvetli asit ile zayıf bazın tepkimesi sonucu pH değeri 7 den küçük olur.
3) Zayıf asit ile kuvvetli bazın tepkimesi sonucunda pH değeri 7 den büyük olur.

NOT:
Asitler; Na,K,Ca,Fe,Zn,Pb,Al….gibi metalleri ve karbonatlı bileşikleri çözer. Ancak Cu,Hg,ag,Pt,Au gibi metalleri çözemez.

Ca + H₂SO₄ → Ca SO₄+ H₂

Fe + HNO₃ →Fe(NO₃)₃+ H₂

Mg +H₃PO₄ → Mg₃(PO₄)₂+ H₂

Pb+ H₂SO₄ → PbSO₄+ H₂

CaCO₃ + HCl → CaCl₂ +CO₂+ H₂O

Hg + HCl → Tep.Olmaz

Hg + H₂CO₃ →Tep.Olmaz

Hg + H₂SO₃ → Tep.Olmaz

Hg + H₂SO₄ → Tep.Olmaz

Hg + H₂SO₄ → HgSO₄ + SO₂+ H₂O

Hg + HNO₃ → Hg (NO₃)₂ + NO+ H₂O

Hg + HNO₃ → Hg (NO₃)₂ + NO₂+ H₂O

Pt + HNO₃ → Tep.Olmaz

Au+ HNO₃ → Tep.Olmaz

NOT: Bazlar ise ancak; Zn,Al,Sn,Pb,Cr…gibi anfoter matlleri çözerler.

Zn +KOH → K₂ZnO₂+ H₂

Al +KOH → K₃AlO₃+ H₂

NOT:Tepkimeler denkleştirilecektir.Lütfen denkleştiriniz.

4.REDOKS TEPKİMALERİ:

Başlıca indirgenme ve yükseltgenme tepkimelerine denir.

Elektron veren madde, verdiği elektron sayısı kadar + yükle yüklenir. Yükseltgenir. İndirgendir.

Elektron alan madde, aldığı elektron sayısı kadar – yükle yüklenir. İndirgenir. Yükseltgendir

2Na + Cl₂_→ 2NaCl

Görüldüğü gibi Na + Cl₂ tepkimesinde Na elektron vererek + yükle yüklenmiş ve yükseltgenmişir.

Klor ise elektron alarak – yükle yüklenmiş ve indirgenmiştir.

Dolayısıyla Cl yükseltgen , Na indirgendir.

Örnek: Aşağıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Cu + H₂SO₄_→CuSO₄+ SO₂+H₂O

Çözüm:

Cu⁰ + H₂S⁺⁶O₄_→Cu⁺²SO₄+ S⁺⁴O₂+H₂O

Elektron veren: Cu⁰

Elektron alan: S⁺⁶

İndirgenen: H₂SO₄

Yükseltgenen: Cu⁰

Örnek:

Fe⁰ + O₂⁰_→Fe⁺²O^-2

Yukarıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Çözüm:

Fe⁰ + O₂⁰_→Fe⁺²O^-2

Elektron veren: Fe⁰

Elektron alan: O₂⁰

İndirgenen: O₂⁰

Yükseltgenen:Fe⁰

Örnek:

H₂O_2(aq) +2Fe⁺²_(aq)+2H⁺→ 2H₂O_(s) + 2Fe ⁺³

Yukarıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Çözüm:

H₂O₂^-1_(aq) +2Fe⁺²_(aq)+2H⁺→ 2H₂O^-2_(s) + 2Fe ⁺³

Elektron veren: Fe⁺²

Elektron alan: O₂^-1

İndirgenen: O₂^-1

Yükseltgenen: Fe⁺²

ETKİNLİK: Aşağıda verilen asit-baz tepkimelerinde oluşacak ürünü yazınız?

TEPKİME	ÜRÜN
HCl + NaOH
H₂SO₄+ NaOH
HNO₃+ KOH
H₂S+ KOH
H₂CO₃+ NaOH
HCN+ KOH
CH₃COOH+ NaOH
HBr+ Mg(OH)₂
H₂SO₄+ Ca(OH)₂
HNO₃+ Mg(OH)₂
H₂CO₃+ Ba(OH)₂
CH₃COOH+ Ca(OH)₂
HI+ Al(OH)₃
H₂SO₄+ Ba(OH)₂
HNO₃+ Al(OH)₃
HF+ Al(OH)₃
HCl+ NH₃
H₂SO₄+ NH₃
HNO₃+ NH₃
HClO₄+ NaOH
HIO+ KOH
HBrO₂+ NH₃

ETKİNLİK: Aşağıda verilen etkinlikleri irdeleyiniz?

TEPKİME	İNDİRGEN	YÜKSELTGEN	İNDİRGENEN	YÜKSELTGENEN
H₂+ ½ O₂ → H₂O
CaO₂→ CaO + ½ O₂
CuO → Cu + ½ O₂
N_2(g) + 3H_2(g) → 2 NH_3(g)
2 Fe_(k) + 3/2 O_2(g)→ Fe₂O_3(k)
KCl _(k) + 3/2 O_2(g)→ KClO_3(k)
Cu + H₂SO₄ → CuSO₄+ SO₂+ H₂O
Ca + H₂SO₄ → CaSO₄+ H₂
Hg + H₂SO₄ → HgSO₄+ SO₂+ H₂O
C₂H₄+ 3 O₂ → 2 CO₂+2 H₂O
C₆H₁₂O₆+ 6 O₂ → 6 CO₂+6 H₂O
C₂H₅OH + 7/2O₂ → 2 CO₂ + 3 H₂O
CS₂+ 2 O₂ → CO₂+ 2 SO₂
Cu + HNO₃→ Cu(NO₃)₂ + NO₂+ H₂O
CrI₃+ KOH + Cl₂ → KCl + K₂CrO₄+ KIO₄+ H₂O
FeCl₂+ H₂O₂+ HCl → FeCl₃ + H₂
Al_(k) + 3 NaOH_(aq) → Na₃AlO₃ + 3/2 H₂

ETKİNLİK: Aşağıda verilen tepkimeleri tamamlayıp, indirgen ve yükseltgen maddeleri gösteriniz?

	REAKTİFLER	ÜRÜNLER	İNDİRGENEN	YÜKSELTGENEN
1	H₂+ O₂
2	N₂+ H₂
3	Ba + HCl
4	Mg + HCl
5	Al + HCl
6	Zn + NaOH
7	Al + NaOH
8	Na + H₂O
9	K + H₂O
10	KClO₃+ ısı
11	CaCO₃+ ısı
12	Cu + H₂SO_4(derişik)
13	Ca + H₂SO₄
14	Cu + HNO_{3 (seyreltik)}
15	Cu + HNO_{3 (derişik)}
16	CH₄+ O₂
17	CS ₂+ O₂
18	C₂H₅OH + O₂

TEST – 1

1. I. Yumurtanın pişmesi

II. Bakır telin elektriği iletmesi

III. Peynirin küflenmesi

Yukarıdaki olaylardan hangileri kimyasaldır?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

2. I. Elmanın çürümesi

II. CO₂ gazının kireç suyunu bulandırması

III. Şeker pancarından şeker eld

Yukarıdaki olaylardan hangileri kimyasaldır?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

3. I. Sütün ekşimesi

II. İyodun süblimleşmesi

III. Yemek tuzunun elektrolizi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

4. I. Mumun erimesi

II. Mumun yanması

III. Mumun ezilmesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin sadece kimyasal özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

5. I. Na_(k) ‘nın suda çözünmesi

II. NaCl_(k) ‘nin suda çözünmesi

III. NaCl_(aq) elektrolizi.

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

6. I. Na_(k) ‘nın suda çözünmesi

II. NaCl_(k) ‘nin suda çözünmesi

III. NaCl_(aq) elektrolizi.

Yukarıdaki olayların hangilerinde kimyasal değişme olmuştur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

7. I. Çimentonun donması

II. Camın kırılması

III. Naftalinin süblimleşmesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde kimyasal değişme olmuştur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

8. I. Oksijenin suda çözünmesi
II. Demirin asitte çözünmesi
III. Tuzun suda çözünmesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

9. I. Sütün ekşimesi

II. Mumun erimesi

III. Sütten yoğurt eldesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

10. I. Na metalinin suda çözünmesi

II. Baraj suyundan içme suyu eldesi

III. Yoğurttan ayran eldesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

11. I. Üzümden şarap eldesi

II. Suyun elektrolizi

III. Suyun donması

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

12. I. Ekmeğin küflenmesi

II. Şeker pancarından şeker eldesi

III. Yağlı boyanın kuruması

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

13. I. Erime

II. Yanma

III. Kâğıdın yanması

Yukarıdaki olayların hangileri kimyasal olaydır?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

14. I. C ’nin yanması

II. H₂ ve O₂ ile tepkimesi

III. Na ‘nın Cl₂ ile tepkimesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde tepkimenin geri dönüşümü mümkündür?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

15. Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmuştur?

A) Naftalinin süblimleşmesi

B) Kâğıdın yırtılması

C) Odunun talaş hale getirilmesi

D) Çözeltilerin elektrik akımını iletmesi

E) Suyun donması.

16. Aşağıdaki olaylardan hangisinde fiziksel değişme olmuştur?

A) Kırağı oluşması

B) Suyun oluşumu

C) Suyun elektrolizi

D) Sodyumun suda çözünmesi

E) Ekmeğin küflenmesi

TEST – 2

1. Aşağıda verilen ifadelerden hangileri asitler için doğrudur?
1. Tatları ekşidir.
2. Suda iyonlaşarak çözünürler.
3. Suda çözündüklerinde H⁺ iyonu salarlar.

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

2. H₂SO₄ için;
1. Aktif metallerle tepkimeye girer.
2. Bazlarla tuzları oluşturur.
3. Pasif metallerle tepkimeye girerek SO₂ gazı açığa çıkartır.

yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

3. I. Turnusol kâğıdına etki ederler.

II. Sulu çözeltileri elektrolittir.

III. Amfoter metallere etki ederler.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri asit ve bazların ortak özelliklerindendir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

4. I. CH₃COOH II. HNO₃ III. C₂H₅OH

Yukarıdaki maddelerden hangileri turnusol kağıdına etki eder ?

A) Yalnız I B) yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

5. I. Tatları acıdır.

II. Turnusol kâğıdına etki ederler.

III. Tüm aktif metallerle tepkimeye girerler.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri yalnız bazların özelliklerindendir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

Yukarıdaki kaplardan hangilerinden H₂ gazı açığa çıkar?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

Yukarıdaki kaplardan hangilerinden gaz çıkışı gözlenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

8. I. NH₃

II. HCOOH

III. C₂H₅OH

Yukarıdaki kaplardan hangileri turnusol kâğıdının rengini maviye çevirir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

Yukarıdaki kaplardan hangilerinde tuz oluşmaz?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

10.

Yukarıda gerçekleşen tepkimelerden hangisinden H₂ gazı açığa çıkar?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

11. Aşağıdaki ifadelerden hangisi tuzlara ait değildir?

A) Kristal yapıdadır.

B) Katyon anyon bileşikleridir.

C) Asit baz tepkimesinin ürünüdür.

D) Çözeltileri iletkendir

E) Turnusol kâğıdına etki ederler.

12. N₂ _(g)+ 3 H_2(g) → 2 NH_3(g) ΔΗ= – c kkal

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Redoks tepkimesidir.

B) Sentez tepkimesidir.

C) Minimum enerji ürünler lehinedir.

D) Isı veren bir tepkimedir

E) Yer değiştirme tepkimesidir.

13. Ca_(k) + HCl_(aq) → CaCl_2(k)+ H_2(g)

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Redoks tepkimesidir.

B) Yer değiştirme tepkimesidir.

C) Sentez tepkimesidir.

D) 1 tane Ca dan, 1 tane H₂ elde edilir.

E) N tane Ca dan, 1 tane H₂ elde edilir.

14. NaOH + HCl → NaCl + H₂O

Yukarıda verilen tepkimeyle ilgili olarak;

Asit baz tepkimesidir.
Nötrleşme tepkimesidir.
Redoks tepkimesidir.

ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) II ve III

15. Aşağıdaki tepkimelerden hangisi gerçekleşmez?

A) Ca + HCl →

B) Cu + HNO₃→

C) Hg + HNO₃ →

D) Cu + H₂CO₃ →

E) Na + HCN →

TEST – 3

1. Aşağıdakilerin hangisi asit – baz tepkimesi değildir?

A) Cu + H₂SO₄ → CuSO₄+ SO₂+ H₂O

B) H₂SO₄ + 2 NaOH → Na₂SO₄+ 2 H₂O

C) H₃PO₄ + 3 NaOH → Na₃PO₄ + H₂O

D) HCl + NH₃ → NH₄Cl

E) CO₂+ NaOH → Na₂CO₃+ H₂O

2. Aşağıdakilerden hangisi redoks tepkimesi değildir?

A) Ca + H₂SO₄ → CaSO₄+ H₂

B) H₂SO₄ + 2 NaOH → Na₂SO₄ + 2 H₂O

C) H₃PO₄ + 3 NaOH → Na₃PO₄ + 3 H₂O

D) HCl + NH₃ → NH₄Cl

E) Hg + H₂SO₄ → HgSO₄+ SO₂+ H₂O

3. Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi gerçekleşmez? ( Aktiflik sırası; Ca > Mg > Zn > Cu )

A) Ca + MgCl₂ →

B) Ca + ZnCl₂ →

C) Ca + CuCl₂→

D) Zn + MgCl₂→

E) Zn + CuCl₂ →

4. Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi gerçekleşmez? ( Aktiflik sırası; F > Cl > Br > I )

A) I₂ + MgCl₂ →

B) Br₂ + ZnCl₂→

C) Br₂ + CuF₂→

D) Cl₂ + Mgl₂→

E) I₂ + CuF₂→

5. Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi analiz tepkimesi değildir?

A) CaCO_3(k) → CaO_(k)+ CO_2(k)

B) KClO_3(k) → KCl_(k) + 3/2O_{2 (g)}

C) CuO → Cu + ½ O₂

D) CaO₂→ CaO + ½ O₂

E) H₂+ ½ O₂ → H₂O

6. Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisinden CO₂ ve H₂O oluşur?

A) C + O₂→

B) S + O₂→

C) N + O₂→

D) CH₄+ 2 O₂→

E) CS₂ + O₂→

7. Aşağıdaki verilen yanma tepkimelerden hangisi yanlış denkleştirilmiştir?

A) C₂H₄+ 3 O₂ → 2 CO₂+2 H₂O

B) C₆H₁₂O₆+ 6 O₂ → 6 CO₂+6 H₂O

C) CS₂+ 2 O₂ → CO₂+ 2 SO₂

D) C₂H₅OH + 7/2O₂ → 2 CO₂ + 3 H₂O

E) C₆H₁₄ + 19 O₂ → 6 CO₂ + 7 H₂O

8. H₂ + ½ O₂ → H₂O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

H₂ yükseltgenmiştir
O₂ yükseltgenmiştir
H₂ İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

9. N₂ + H₂ → NH₃

Tepkimesiyle ilgili olarak;

N₂ yükseltgenmiştir
H₂ yükseltgenmiştir
H₂ İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

10. Cu + HNO₃ → Cu(NO₃)₂ + NO + H₂O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Cu yükseltgenmiştir
HNO₃yükseltgenmiştir
HNO₃ İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

11. Cu + HNO₃→ Cu(NO₃)₂ + NO₂+ H₂O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Cu yükseltgendir.
HNO₃indirgenmiştir.
HNO₃ asit gibi davranmıştır.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

12. CrI₃+ KOH + Cl₂ → KCl + K₂CrO₄+ KIO₄+ H₂O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Cr yükseltgenmiştir
I,indirgenmiştir.
Cl₂ Yükseltgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) I, II ve III

13. FeCl₂+ H₂O₂+ HCl → FeCl₃ + H₂O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Fe yükseltgenmiştir
Oksijen,indirgenmiştir.
Cl₂ yükseltgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

14. X + 3 O₂→ 2 CO₂+ 3 H₂O

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

A) CH₄ B) C₂H₄ C) C₂H₄O

D) C₂H₆O E) C₆H₁₂O₆

15. X + ½ O₂ → Y

Y + H₂O → T

T + 2 NaOH → Na₂SO₄ + H₂O

Yukarıda verilen kademeli tepkimede X maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) S B) S₂ C) SO₂D) SO₃ E) H₂SO₃

TEST – 4

1. Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmaz?

A) N_2(g) + 3H_2(g) → 2 NH_3(g)

B) 2 H_2(g) + O_2(g) → 2 H₂O_(s)

C) N₂O_4(g) → 2 NO_2(g)

D) H₂O_(s)→ H₂O_(g)

E) 2 Fe_(k) + 3/2 O_2(g)→ Fe₂O_3(k)

2. Aşağıdaki olaylardan hangisinde yalnızca fiziksel değişme olmuştur?

I. NaCl_(k)→ +

II. H₂O_(k) → H₂O_(s)

III. Na_(k) + H₂O → NaOH + ½ H₂

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

3. X+ 6 O₂ → 6 CO₂+6 H₂O

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

A) CH₄ B) C₂H₄ C) C₂H₄O

D) C₂H₆O E) C₆H₁₂O₆

4. NH_3(aq)+ H₂CO_3(aq) → …………..

Yukarıdaki tepkimede oluşan ürün aşağıdakilerden hangisidir?

A) NH₄CO₃ B) N₂H₄CO₃ C) C₂H₄O

D) NO₂+ CO₂ E) NO₂+ CO₂+ H₂

İçerisinde HCl bulunan kaplara üzerlerinde yazılı metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

Yukarıda verilen kaplara üzerlerinde yazılı olan metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

7. I. CaCO_3(k)→ CaO_(k) + CO_2(g)

II. KClO_3(k)→ KCl_(k) + 3/2 O_2(g)

III. NH_3(aq) + HCl_(aq) → NH₄Cl_(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri redoks tepkimesi değildir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

8. I. NH_3(aq) + HCl_(aq) → NH₄Cl_(k)

II. KCl _(k) + 3/2 O_2(g)→ KClO_3(k)

III. CaO_(k) + CO_2(g) → CaCO_3(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri sentez tepkime- sidir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

9. I. Elektron veren madde yükseltgenir.

II. Elektron veren madde indirgendir.

III. Elektron veren madde + yükle yüklenir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

10. I. Yükseltgen madde elektron alır.

II. İndirgen madde elektron verir.

III. Yükseltgen madde elektron verir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

11. Mg + HCl → MgCl₂ + H₂

Tepkimesiyle ile ilgili olarak;

Redoks tepkimesidir.
1. Mg atomu H₂ elementinden aktiftir.
2. HCl yükseltgendir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

12. Cu_(k)+ der. H₂SO_4(aq) → CuSO_4(aq)+ SO_2(g)+ H₂O_(s)

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Cu indirgendir.
H₂SO₄ yükseltgendir.
H₂SO₄ indirgendir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

13. Al_(k) + 3 NaOH_(aq) → Na₃AlO₃ + 3/2 H₂

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Al amfoter maddedir.

B) NaOH kuvvetli bir bazdır.

C) Bir redoks tepkimesidir.

D) NaOH indirgendir.

E) Al asitlerle de tepkimeye girer.

14. X+ 3 O₂→ CO₂+ 2 SO₂

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

A) CH₄ B) C₂H₄ C) C₂H₄O

D) C₂H₆O E) CS₂

15. 2 F → F₂+ 78 k.cal/mol

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Fiziksel bir olaydır.

B) Kimyasal bir olaydır.

C) Ekzotermik bir olaydır.

D) F₂ molekülünde kovalent bağ vardır.

E) Bağ oluşumu ekzotermik bir olaydır.

16. CaCO₃ → X + CO₂

Y + 3 C → Y + CO

Y + 2 H₂O → Z + Ca(OH)₂

Yukarıda verilen kademeli tepkimede Z maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) CaO B) CaC₂ C) H₂SO₂

D) CH₄ E) C₂H₂

TEST – 5

1. Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmaz?

A) H_2(g) + ½ O_2(g)→H₂O_(s)

B) 2 NO_2(g) → N₂O_4(g)

C) C₂H₅OH_(s)→C₂H₅OH_(g)

D) 2Ca_(k) + O_2(g) → CaO_(k)

E) K_(k) + H₂O → KOH + ½ H₂

2. I. AlCl_3(k) → + 3

II. I_2(k)→ I_2(g)

III. KClO_3(k) → KCl_(k) + 3/2 O_2(g)

Yukarıdaki olaylardan hangisinde yalnız fiziksel değişme olmuştur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

3. 3 C+ 4 HNO₃ → 3 CO₂+ 4 X + 2 H₂O

Yukarıda verilen tepkimede X maddesi aşağıdakiler- den hangisidir?

A) NO B) N₂O C) CO₂

D) NO₂ E) CO₂+ H₂

4. 2 NH₃→ N₂+ 3 H₂

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Analiz te.pkimesidir.

B) Sentez tepkimesidir.

C) Toplam molekül sayısı azalmıştır.

D) Toplam proton sayısı korunmuştur.

E) Toplam mol sayısı artmıştır.

5. I. CaCO_3(k)→ CaO_(k) + CO_2(g)

II. KClO_3(k)→ KCl_(k) + 3/2 O_2(g)

III. NH_3(aq) + HCl_(aq) → NH₄Cl_(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri analiz tepkimesidir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

6. I. Na_(k) + HCl_(aq) → NaCl_(k)+ H₂O_(s)

II. AgNO_3(aq)+ NaCl_(aq)→ AgCl_(k)+ NaNO_3(aq)

III. Ca_(k) + ZnCl_2(aq)→ CaCl_2(aq)+ Zn_(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangilerinde hem anyon ve hem de katyonlar yer değiştirmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

7. Aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
1. Elektron alan madde yükseltgenir.
2. Elektron alan madde indirgenir.
3. Elektron alan madde + yükle yüklenir.

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

8. I. Yükseltgenen madde elektron alır.

II. İndirgenen madde elektron verir.

III. Yükseltgenen madde elektron verir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) I, II ve III

9. NaOH + HCl → NaCl + H₂O

Tepkimesiyle ile ilgili olarak;

Redoks tepkimesidir.
NaOH bazdır.
HCl bazdır.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

10. Hg_(k)+ der. HNO_3(aq) → HgNO_3(aq)+ NO_2(g)+ H₂O_(s)

Tepkimesiyle ilgili olarak;

Hg yükseltgenir.
HNO₃ yükseltgendir.
HNO₃ bileşiğinde N un değerliği +5 tir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) I ve III E) I, II ve III

11. Zn_(k) + 2 NaOH_(aq)→ Na₂ZnO₂ + H₂

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Zn amfoter maddedir.

B) NaOH kuvvetli bir bazdır.

C) Bir redoks tepkimesidir.

D) NaOH indirgendir.

E) Zn asitlerle de tepkimeye girer.

12.

İçerisinde NaOH çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı maddeler katılıyor. Hangi kaplarda tepkime olması beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

13.

14.

İçerisinde HCl çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı maddeler katılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

14.

15.

İçerisinde derişimleri farklı H₂SO₄çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) II ve III

3.Bölüm: Polimerleşme ve Hidroliz

Asit polimerleşme tepkimelerinde monomer ve dimer
Polimer türleri
Farklı polimerleşme tepkimeleri

Hidroliz
Basit hidroliz tepkimeleri

POLİMERLEŞME

Monomer : Polimerleşe bilen tek moleküle denir. (M)

Dimer : 2 monomerin bağlanmış haline denir. (M-M)

Trimer : 3 monomerin bağlanmış haline denir. (M-M-M)

Tetramer : 4 monomerin bağlanmış haline denir. (M-M-M-M)

Polimer : En az 1000 monomerin bağlanmış haline denir. (-M-M-M-M-)n

Yapısında çiftbağ taşıyan moleküller, çift bağın açılmasıyla çok sayıda monomerin birbirine bağlanarak büyük moleküllerin oluşmasına polimerleşme bu tür tepkimelere de polimerleşme tepkimeleri denir.

Aynı monomerlerin oluşturduğu bu tür tepkimelere Katılma Polimerlerleşmesi denir.

Bazı polimerleşme Tepkimeleri:

1. Poli etilen

KULLANILDIĞI YERLER; Kaplar, plastik kutular, mutfak eşyaları, kaplamalar, boru ve tüp, oyuncak, kablolarda yalıtkan tabakalar, paketleme ve ambalaj filmi gibi çok yaygın bir kullanım alanı olup, düşük maliyetlidir.

2. Polivinil Klorür(PVC):

KULLANILDIĞI YERLER; Kapı ve pencere profilleri, vinil cephe kaplaması, boru ve tesisat malzemeleri , elektrik kabloları, döşeme, hobi malzemeleri sayılabilir.

Esnek ve ucuz olması nedeni ile malzeme su ve atık su endüstrisinde boru hatları için çok yaygın olarak kullanılır. Son 50 yıldır sağlık sektöründe de kullanıma girmiştir

3.Polistirien (PS):

Polistiren, petrolden elde edilir. Plastik endüstrisinde daha çok PS kısaltma adıyla kullanılır. Oda sıcaklığında katı halde bulunur.

KULLANILDIĞI YERLER; plastik endüstrisinde önemli bir hammaddedir.

4.Politetrafloroetşlen (TEFLON):

Teflon; F-C kuvvetli bağı nedeniyle oldukça inert yapıya sahiptir.Isıya, kimyasal maddelere, elektrik atlamasına (di elektrik) , sürtünmelere karşı dayanıklıdır. Bu özelliklerinden dolayı teflona hiçbir madde yapışmaz. Teflon anca 260 0C den sonra yaısı bozulmaya başlar.

KULLANILDIĞI YERLER; (özellikle yüksek sıcaklığa karşı dayanıklılığı sebebiyle) conta, keçe,bant, vana seti, kimyasal maddeler karşı dayanıklı boru, karıştırıcılar, laboratuar cihazları, filitre, izoletör, tava, tencere…gibi oldukça yaygın kullanma alanları vardı.

5.Polipropilen:

Polipropilen:Sürtünme katsayısı oldukça düşüktür. Çok iyi bir yalıtkandır. Darbelere karşı dayanıklıdır. Kimyasal maddelere karşı dayanıklıdır. Buna karşın , UV ışını dayanımı azdır, yüksek termal genleşme gösterirler. Boya ve kaplaması zordur. Dış hava şartlarına dayanımı azdır, oksitlenmeye açıktır. Yanıcı olup, klor içeren solventler ile etkileşime girer

KULLANILDIĞI YERLER; otomotiv sanayinde kullanılan paçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanları vardır.

6. Orlon:

KULLANILDIĞI YERLER; Orlon, halı yapımında kullanılır.Orlon, kumaş yapımında kullanılır.

Kondenzasyon Polimerleşmesi: (-A-B-A-B-)n şeklinde gerçekleşen polimerleşme tepkimelerine denir.

Protein oluşumu da Kondenzasyon tepkimesine örnek verile bilir.

Burada 2 amino asit monomeri birleşerek (1 su molekülünü çıkartarak) proteinler oluşur. Proteinlerin yapısında 20 çeşit amino asit kullanılmıştır.

2. Hidroliz Tepkimeleri: Büyük moleküllerin su katılmasıyla, küçük moleküllere parçalanması tepkimesine hidroliz denir.

PLİMER + (n-1) H₂O → n (MONOMER)

Ornek:

ETKİNLİK: Günlük hayatta kullanılan plimerleşme ürünlerinin kansolojen etkileri konusunda araştırma yapınız?

TEST – 1

1. Polimerleşmeyle ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Çok sayıda monomerden oluşur.

B) Büyük yapılı moleküllerdir.

C) Polimerlerin oluşması için gereken tepkimeye polimerleşme tepkimesi denir.

D) Polimerde, monomerler arası bağlar iyoniktir.

E) Polimerde, monomerler arası bağlar kovalenttir.

Etilenle ilgili olarak;

Çift bağ içerir.
Polimerleşme tepkimesi verirler.
Bir hidrokarbondur.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

Verilen tepkimelerin hangileri polimerleşme tepkimesidir?

A) yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

Yukarıdaki maddelerle ilgili olarak;

I. Orlon, halı yapımında kullanılır.
II. Orlon, bir polimerleşme ürünüdür.
III. Orlon, kumaş yapımında kullanılır.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

Tepkimeyle ilgili olarak;

I. Polimerleşme tepkimesidir.
II. Etilen monomerdir.
III. Polietilen bir diendir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

Tepkimeyle ilgili olarak;

I. Polimerleşme tepkimesidir.
II. PVC boru yapımında kullanılır.
III. Kırılgan bir maddedir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I,II ve III

Teflonla ilgili olarak;

I. Teflon erime noktası çok düşüktür.
II. Tepkimelere girme istekleri yoktur.
III. Metal kaplamacılığında kullanılır.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

Tepkimeyle ilgili olarak;

I. Propilen monomerdir.
II. Polipropilen büyük moleküllüdür.
III. Yer değiştirme tepkimesidir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak;

I. Yanma tepkimesidir.
II. Polistrien yalıtıcı madde olarak kullanılır.
III. Polimerleşme tepkimesidir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) II ve III

TEST – 11

1. Hidrolizle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Moleküllerin su ile tepkimesine hidroliz denir.
II. Disakkaritler hidroliz olduklarında monosak – karitler elde edilir.
III. Polisakkaritler hidroliz olduklarında mono – sakkaritler elde edilir.

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

2. CH₃COONa bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

I. CH₃COONa → CH₃COO^- + Na⁺
II. CH₃COO^- + H₂O → CH₃COOH + OH^-
III. Na⁺+ H₂O → tepkime olmuyor.

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) CH₃COONa tuzu suda iyi çözünür.

B) Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

C) Na⁺ iyonu suda hidroliz olmaz.

D) Zamanla ortamda OH^-iyon sayısı artar.

E) CH₃COONa tuzu asidik bir tuzdur.

3. NH₄Cl bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

I. NH₄Cl → NH₄⁺ + Cl^-
II. NH₄⁺ + H₂O → NH₃+ H₃O⁺
III. Cl^-+ H₂O → tepkime olmuyor.

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) NH₄Cl tuzu suda iyi çözünür.

B) Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

C) Tuzun katyonu suda hidroliz olur.

D) Zamanla ortamda H⁺ iyon sayısı artar.

E) NH₄Cl tuzu asidik bir tuzdur.

4. NH₄CN bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

I. NH₄CN → NH₄⁺ + CN^-
II. NH₄⁺ + H₂O → NH₃+ H₃O⁺
III. CN^-+ H₂O → HCN + OH^-

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

B) Tuzun katyonu suda hidroliz olur.

C) Ortamda CN^- iyonu bulunmaz.

D) Ortamda NH₄⁺ iyonu bulunmaz

E) Ka=Kb ise NH₄CN tuzu asidik bir tuzdur.

5. Tepkimede 1 molekül Maltoz su ile hidroliz olarak 2 molekül glokoza dönüşmektedir.

C₁₂ H₂₂O₁₁ + H₂O + H⁺ → C₆H₁₂O₆+ C₆H₁₂O₆

Verilen tepkimeyle ilgili olarak;

Hidroliz olayı asidik ortamda gerçekleşmektedir
C₆H₁₂O₆monosakkarittir.
C₁₂ H₂₂O₁₁poli sakkarittir.

ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve II E) I, II ve III

6. Sakaroz + su + H⁺ → Glikoz + Furoktoz

Olayı ile ilgili;

I. Tepkime hidroliz tepkimesidir.
II. Sakkaroz mono sakkaritir.
III. Glokoz monosakkarittir.

verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) I ve III E) I, II ve III

Ester Karboksilik Asit Alkol

Denklemde Esterin karboksilik asit ve alkole parçalanması tepkimesi verilmiştir.

Buna göre:

I. Polimerleşme tepkimesidir.
II. Hidroliz tepkimesidir.
III. Sentez tepkimesidir.

verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III

D) I ve II E) I, II ve III

8. Nişasta + su + H⁺ → Glikoz

Nişasta buğday, mısır ve patateste bolca bulunur. Nişasta yukarıdaki tepkime gereği glikoza dönüşmektedir.

Bu olayla ilgili olarak;

I. Nişasta polisakkarittir.
II. Nişasta hidroliz olmuştur.
III. Glokoz mono sakkarittir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III

D) I ve II E) I, II ve III

9. Glikojen + su + H⁺ → Maltoz

Maltoz + su + H⁺ → Glikoz

Glikojen karaciğer ve kas dokularında bulunur. Glikojen yukarıdaki tepkime gereği glikoza dönüşmektedir.

Bu olayla ilgili olarak;

Glokoz dimerleşerek Maltoz oluşturur.
Maltoz polimerleşerek Glokojen oluşturur.
Glokojen polisakkarittir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III

D) I ve II E) I, II ve III

ÜNİTE- 4

HAYATIMIZDA KİMYA 1 (PDF)

HAYATIMIZDA KİMYA 2 (PDF)

About these ads

Bir Yorum Yaz Cancel reply

Yorumunuzu buraya yazın...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

Eposta (gerekli) (Address never made public)

İsim (gerekli)

İnternet sitesi

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. ( Log Out / Değiştir )

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. ( Log Out / Değiştir )

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. ( Log Out / Değiştir )

Vazgeç

Connecting to %s

STTAL Madem Geldin Dünyaya Çalışacaksın Kimyaya Çalışmayacaksan Kimyaya Neden Geldin Dünyaya…

9.Sınıf Kimya

Bir Yorum Yaz Cancel reply

Son Yazılar

Blogroll

Abone Ol “STTAL”

STTAL Madem Geldin Dünyaya Çalışacaksın Kimyaya Çalışmayacaksan Kimyaya Neden Geldin Dünyaya…

9.Sınıf Kimya

Share this:

Bunu beğen:

Bir Yorum Yaz Cancel reply

Son Yazılar

Blogroll

Abone Ol “STTAL”