9.Sınıf Kimya

ÜNİTE- 1

TEMİZLİK MADDELERİ SUNUMU


ÜNİTE- 2

YAYGIN MALZEMELERİ SUNUMU

                ÜNİTEDE NELERİ NE KADAR ÖĞRETE BİLİRİZ?

  • Meb Kimya için yorumlar konu sonlarında verilecektir.
  • Tavsiye edilen süre:16 ders saati
KONU

DERS SAYISI

 

İSTENİLEN DAVRANIŞLAR?

  • Periyodik tabloda elektron dizilimi ve elektron alma verme ve ortaklaşma eğilimleri
  • Metalik Özellik ve Ametallik Özellik
  • Periyodik tabloda bazı grupların  özellikleri

2

  1. Periyodik cetvelde verilen elektron dizilimlerini kullanarak, elementlerin elektron alma-verme-ortaklaşma eğilimlerini, asal gaz elektron dizilimi üzerinden irdeler.
  2. Metalik ve a metalik özellikleri sayar.
  3. 1,2,7,8/A grubu elementlerini tanır ve özelliklerini bilir.
  4. İyon, İyon Yükü ve yükseltgenme basamağı
  5. Anyaon, Katyon, Kök

2

  1. İyon, İyon Yükü ve yükseltgenme basamağı arasındaki farkı kavrar.
  • Elektron alma/ verme eğilimi ile metallik/ ametallik özelliklerini ilişkilendirir.
  • Bileşiklerde yükseltgenme basamağı bilinmeyen atomların yükseltgenme basamaklarını bulur.
  • Bazı iyonik bileşiklerde atom gruplarının (kök) anyon ve/veya katyon olabileceğini fark eder.
  • Geçiş elementlerinin ve ametallerin farklı pozitif yüklere sahip olabileceğini fark eder.
  • Lewis Yapısı
  • İyonlardan Bileşik oluşumu
  • Çaprazlama Kuralı

2

  • Katman elektron dağılımı yapar (lewis yapılarını), elementlerin grup numaralarını ve muhtemel yükseltgenme basamaklarını bulur.
  • Nötrallik ilkesinden yararlanarak iyonik bileşiklerin   formüllerini yazar.
İyonik Bileşiklerin İsimlendirilmesi

1

  • Metal ametal bileşiklerini isimlendirir
  • Metal kök bileşiklerini isimlendirir
  • Kök-kök bileşiklerini isimlendirir.
  • Kok-ametal bileşiklerini isimlendirir.
İyonik bileşiklerin örgü yapısının

1

  • İyonik yapılı bileşiklerin çeşitli tiplerde ve düzenli örgüler oluşturduğunu modeller üzerinde gösterir.
  • İyonik yapılı bileşiklerin özelliklerini sayar
  • İyonik bileşiklerin moleküllerinin olmayışını, örgü yapısı ile ilişkilendirir.
  • İyonik bileşiklerin suda çözünmelerini örneklerle açıklar.
KONU

DERS SAYISI

 

İSTENİLEN DAVRANIŞLAR?

  • Kovalent Bileşikler
    • Molekül Oluşumunun Lewis Yapısıyla Gösterimi
    • İkili ve üçlü bağlar

2

  • Kovalent bağı ortaklaşmamış elektron çifti temelinde açıklar
  • Moleküllerin bağ yapısını değerlik (Lewis yapılarını) elektronlarıyla gösterir.
  • Başlıca ametallerin kaç bağ yapa bileceklerini fark eder.
  • İkili ve üçlü bağların oluşumunu kavrar.
  • Ametal-Amtal bileşiklerinin isimlendirilmesi
  • Kovalent örgülü katılar
  • Polarlık

2

  • Kovalent yapılı bileşikleri isimlendirir.
  • Kovalent örgülü katıları, iyonik kristallerden ayırt eder.
  • Kovelent bağlarda polarlık- apolarlık ve bağ elektronlarına sahip çıkma eğilimini kavrar (elektronegatiflik)
  • Organik ve Anorganik Bileşikler

2

  • Organik ve anorganik bileşikleri formüllerinden ayırt eder.
  •   Hidrokarbonlar ve Yaygın Organik Bileşikler

4

  • Basit hidrokarbonların ve yaygın organik bileşiklerin açık formüllerini yazar ve adlandırır.
  •  Hidrofil-Hidrofob

1

  • Organik moleküllerin hidrofil ve hidrofob bölümlerini gösterir.
  •   Polarlığın çözünmedeki rolü

1

  • Polarlığın çözünmedeki rolünü, tanıdığı organik bileşikleri kolay çözündüğü çözücülerle eşleştirerek açıklar.

NOT: Bu konunun fazla etkinlik yapılmasa dahi en az 20 saate ihtiyaç vardır.

BÖLÜM:1

1.BİLEŞİKLER NASI OLUŞUR

  1. a.        Periyodik tabloda elektron dizilimi ve elektron alma verme ve ortaklaşma eğilimleri
  2. b.       Metalik  ve Ametallik Özellik
  3. c.        İyon yükü ve Yükseltgenme basamağı

 

 

a.Elementlerin Elektron Alma-Verme-Ortaklaşa Kullanma Eğilimleri:

 

ETKİNLİK:

  • Tabloda çok kullanılan bazı elementlerin, katman elektron dağılımları gösterilmiştir.
  • Beraberce tabloya bakarak aşağıdaki soruların cevaplarını bulmaya çalışalım.
  • Hangi elementler elektron alma, yada verme, ya da elektronlarını ortaklaşa kullanma  eğilimindedir.

 

 

Örnek olarak:

-          Hidrojenin son yörüngesinde 1 elektronu var, bu sebeple hidrojen 1 elektron alarak ya da elektronlarını oraklaşa kullanarak dubletini tamamlamak ister.

-          Helyumun son yörüngesinde 2 elektronu var, helyum  dubletini tamamlamıştır. Bu sebeple Helyum elektron almak ya da vermek istemez.

-          Sodyumun son yörüngesinde 1 elektronu var, bu sebeple 7 elektron almak yerine, 1 elektron vermek ister.

-          Florun  son yörüngesinde 7 elektronu var, bu sebeple Flor 1 elektron alarak oktedini tamamlamak ister.

KISACA ÖZETLERSEK:

  1. 1.       Son katmanında 1,2,3 elektronu olan atomlar genellikle elektron verme eğilimindedirler. (Hidrojen ve Bor hariç)
  2. 2.       Son yörüngesinde 4, 5, 6, 7 elektronu olan atomlar ise genellikle elektron alma ya da ortaklaşa kullanma eğilimindedirler.
  3. 3.       He ve Son yörüngesinde 8 elektron bulunduran atomlar ise kararlı maddelerdir. Bu sebeple elektron almak ya da vermek istemezler. Asal gazlar olarak bilinirler.
  4. 4.       Diğer metaller ve a metaller kendilerine en yakın asal gazlara benzemek için elektron alırlar ya da ortaklaşa kullanırlar.
Periyodik Tabloda Atomların Yerlerinin Bulunması Metalik ve A metalik Özellikler:

Periyodik tabloda atomların  yerini bulmak için; atomun katman elektron dağılımı yapılır.

- Son ykatmandaki toplam elektron sayısına,  değerlik elektron sayısı denir.

- Değerlik elektron sayısı A grubu elementlerinde, grup numarasını verir.

- Değerlik elektron sayısına bakarak iyon yükü tespit edilir.

-Katman sayısı da periyot numarasını verir. (Örnekler etkinliklerde yapılacaktır)

b. Metal-ametal ve bazı önemli grup elementlerinin özellikleri:

METALLER:

Periyodik tabloda; 1A (H hariç), 2A, Tüm B grubu elementleri, 3A (B Hariç), 4A’da Sn ve Pb, 5A’da Bi  metaller sınıfında incelenirler.

ÖZELLİKLERİ:

  1. 1.       Metalik parlaklık gösterirler.
  2. 2.       Cıva hariç hepsi, oda şarlarında (25 0C) katı halde bulunurlar. (Hg’nın EN:-39 0C)
  3. 3.       Erime ve kaynama noktaları yüksektir.
  4. 4.       İşlene bilirler. (Tel ve levha haline getirilirler.)
  5. 5.       Isı ve elektrik akımını iletirler. Metallerde elektrik iletkenliği serbest elektronları sayesine gerçekleşir. Sıcaklığın artırılması metalik iletkenliği azaltır.
  6. 6.       Kimyasal tepkimelerde, elektron vererek + yükle yüklenirler, yükseltgenirler, indirgendirler.
    1. 7.       Elektron almazlar. Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. Ancak homojen olarak karışarak alaşımları oluştururlar.
    2. 8.       Asitlerle tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkartırlar.( Cu,  Hg, Ag, Pt, Au hariç)
    3. 9.       Metallerin oksitleri genellikle bazik özellik gösterirler.

 

 

AMETALLER:

Periyodik tabloda; 1A ‘da H,  4A’da C, 5A’da N ve P, 6A’da O,S ve Se , 7A’da F, Cl, Br, I   Ametaller sınıfında incelenirler.

ÖZELLİKLERİ:

  1.  Mattırlar.
  2. Oda şarlarında (25 0C) katı, sıvı ve gaz hallerinde bulunurlar.  (KATI: C,P,S,I;  SIVI: Br; GAZ: N2, O2, F2,Cl2 )
  3. Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
  4. Kırılgandırlar.
  5. Elektrik akımını iletmezler. ( Grafit hariç )
  6. Metallerle tepkimelerinde, elektron alarak – yükle yüklenirler, indirgenirler, yükseltgendirler.
  7. Kendi aralarında, kovalent bağlı bileşik oluştururlar.
  8. Ametallerin oksitleri genellikle asidik özellik gösterirler.

(NOT: Bu özelliklerden bit kısmı öğrencilerin ilk defa duydukları özelliklerdir. Ancak ilerde karşılaşacakları için burada kulak dolgunluğu olması da önemlidir.

 

 

ALKALİ METALLER

GRUP ELEMENTLERİ:  1H, 3Li, 11Na, 19K, 37Rb, 55Cs, 87Fr

ÖZELLİKLERİ:

  1. 1.     Hidrojen hariç hepsi metaldir. (H A metaldir)
  2. 2.     Hepsi yumuşak metallerdir. Bıçakla kesile bilirler.
  3. 3.     Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
  4. 4.     Çok aktiftirler. Öyle ki havanın oksijeni ile bile yanarlar.
  5. 5.     Tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar. Serbest halde tutulamazlar. Ancak organik çözücülerde saklana bilirler.
  6. 6.     Kimyasal tepkimelerinde elektron verirler ve +1 yükle yüklenirler.

NOT: 1 A grubu elementlerinin aktiflikleriyle ilgili gösteri deneyi seyrettirilecektir.)

TOPRAK ALKALİ METALLER

GRUP ELEMENTLERİ:  2Be, 12Mg, 20Ca, 38Sr, 56Ba, 88Ra

ÖZELLİKLERİ:

  1. 1.     Hepsi metaldir.
  2. 2.     Son yörüngelerinde 2 elektronları vardır.
  3. 3.     Kimyasal tepkimelerinde +2 yükle yüklenirler.
  4. 4.     Aktiflik metallerdir. Anca alkali metallere göre biraz pasiftirler.

 

 

 

 

 

HALOJENLER

GRUP ELEMENTLERİ: 9F, 17Cl, 35Br, 53I, 85At,

ÖZELLİKLERİ:

  1. Gaz halinde tabiatta iki atomlu tanecikler halinde bulunurlar.(F2, Cl2)
  2. Oda şartlarında F2, Cl2 gaz, Br sıvı,  I katı halde bulunur.
  3. Değerlik elektron sayıları 7 olduğu için  elektron almaya yatkındırlar. Bu sebeple metallerle oluşturdukları bileşiklerinde     -1 değerlik alırlar. Kendi aralarında oluşturdukları bileşiklerinde ise –1’den +7’ye kadar değişik değerlik alabilirler. Flor sadece -1 değerlik alır.
  4. Çok aktif oldukları için tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar.

 

SOYGAZLAR:

GRUP ELEMENTLERİ: 2He, 10Ne, 18Ar, 36Kr, 54Xe, 86Rn dır.

 ÖZELLİKLERİ:

  1. Oda şartlarında hepsi tek atomlu tanecikler halinde bulunurlar
  2. Değerlik elektron sayıları 8’dir. (He:2)
  3. Elektron vermek istemezler.
  4. Elektron alma istekleri yoktur.
  5. Kimyasal aktiflikleri olmadıklarından soy yada asal gazlar diye bilinirler.

 

                ETKİNLİK:

-          He, Ne ve Ar lambalarıyla ilgili araştırma yapınız.

-          He gazının sesi neden incelttiğini araştırınız.

-          He yatağı neden uçar. Gösteri deneyleri bulunuz.

c.  İyon Yükü ve Yükseltgenme Basamağı:

Bir atomun kimyasal davranışını değerlik elektron sayısı belirler. Daha önceden de bildiğimiz gibi son yörüngesinde 1 elektronu olanlar +1, 2 elektronu olanlar +2 yükle yüklenirler. (I. Katman da 2 elektron bulunduranlar atomlar,  soy gaz atom düzeyine ulaştıklarından elektron vermek yada almak istemezler.)

 

 

Eğer bir atomda

Ps = Es ise bu atoma yüksüz yani nötr atom

Ps‹ Es ise   – yüklü iyon (ANYON)

Ps › Es ise   + yüklü iyon (KATYON)

KÖK: Kimyasal tepkimelerde tek bir atom gibi davranan atom gruplarına kök denir.

ÖRNEK:
NO3- = 5 atımdan oluşur ama kimyasal tepkimelerde X-1  iyonu gibi davranır.

ÖRNEK:
SO4-2 = 5 atımdan oluşur ama kimyasal tepkimelerde X-2  iyonu gibi davranır.

YÜKSELTGENME BASAMAĞI VE İYON YÜKÜ TABİRLERİ:

Elektron alış verişinin tam olduğu varsayılan NaCl gibi bileşikler için kullanılır. NaCl suda çözündüğünde Na+ ve Cl- iyonlarını ortama salar. Ancak SO3 bileşiği suda çözündüğünde S+6 iyonu oluşmaz. Bu yüzden bu tür atomlar için yükseltgenme basamağı tabiri kullanılır.

Bununla beraber iyon yükü tabiri yerine, yükseltgenme basamağı tabiri kullanıla bilir.

 

Yükseltgenme Basamağı Hesaplamaları:

  1. 1A grubu elementleri (hidrojen hariç) ve Ag ün değerliği +1 dir.
  2. 2A grubu elementlerinin yükseltgenme basamağı +2 dir.
  3. 3A da Al un yükseltgenme basamağı +3
  4. Hidrojenin yükseltgenme basamağı, genellikle +1 ancak metallerle bileşiklerinde -1
  5. Oksijenin yükseltgenme basamağı -2 dir. Sadece OF2 de -1 dir.
  6. Bileşiklerde tüm atomların yükseltgenme basamakları toplamı 0 dır.
  7. Köklerde ise atomların yükseltgenme basamağı toplamı kökün yüküne eşittir.

 

ÖRNEK:
H2SO4 bileşiğinde S ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

H2+SxO4-2 =0  ve  1+x+(-8)=0 ve  X=+6

ÖRNEK:
K2Cr2O7 bileşiğinde Cr ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

K2+Cr2xO72-   ve 2+2x+(-14)=0 ve x=+6

 

ÖRNEK:
 Cr2O7-2  iyonunda Cr ün yükseltgenme basamağını bulunuz?

Cr2xO72- = -2   ve  2x+(-14)=-2 ve x=+6

Çok Kullanılan Bazı atom ve köklerin değerlikleri:

 

NOT:

Bu değerliklerin ezberlenilmesi, gelecekte sayısal bölümü seçecek arkadaşlar için önemli kolaylıklar sağlayacaktır.

F     

F     

F     

F     

F    Aşağıda verilen atomlarla ilgili olarak verilen boşlukları doldurunuz. ( ödev uygulama )

 


ATOM

KATMAN ELEKTRON DİZİLİMİ

DEĞERLİK ELEKTRON SAYISI

GRUP NUMARASI

PERİYOT NUMARASI

İYON YÜKÜ (YÜKSELTGNME BASAMAĞI)

METAL/ AMETAL/SOYGAZ

1H 1)

1

1A

1p

+,- 1

ametal

2He 2)
3Li 2)  1)
4Be
5B
6C
7N
8O

 

9F

 

10Ne

 

11Na 2)  8)  1)

 

12Mg

 

13Al

 

14Si

 

15P

 

16S

 

17Cl

 

18Ar

 

19K

 

20Ca

 

31Ga

 

32Ge

 

33As

 

34Se

 

35Br

 

36Kr

 

37Rb
38Sr
53I
54Xe
55Cs
56Ba
88Ra

 

 

 

F   Aşağıda verilen bileşiklerde atomların yükseltgenme basamaklarını bulunu?


ü     KBr                    :…………………………………………………

ü     FeCl2                  :…………………………………………………

ü     CuO                   :…………………………………………………

ü     NH4Cl                :…………………………………………………

ü     (NH4)2MnO4     :…………………………………………………

ü     Na2CO3              :…………………………………………………

ü     Ba(NO3)2           :…………………………………………………

ü     ZnSO4                :…………………………………………………

ü     CO2                    :…………………………………………………

ü     FeBr2                  :…………………………………………………

ü     NH4MnO4         :…………………………………………………

ü     Al2(SO4)3           :…………………………………………………

ü     MnCO3                     :…………………………………………………

ü     CO                      :…………………………………………………

ü     HClO4                :…………………………………………………

ü     FeI3                               :…………………………………………………

ü      (NH4)3PO4        :…………………………………………………

ü     K2C2O4               :…………………………………………………

ü     NO2                    …………………………………………………

ü     Na2O                  :…………………………………………………

ü     CrN                    :…………………………………………………

ü     Na2Cr2O7           :…………………………………………………

ü     Al2(CrO4)3         :…………………………………………………

ü     HgNO3               :…………………………………………………

ü     N2O                    :…………………………………………………

ü     HClO2                :…………………………………………………

ü     Cr2O3                  :…………………………………………………

ü     Cu3N                  :…………………………………………………

ü     ZnCl2                 :…………………………………………………

ü      (NH4)2S2O3       :…………………………………………………

ü     N2O5                  :…………………………………………………

ü     HClO3                :…………………………………………………

ü     AgCl                  :…………………………………………………

ü     Hg2O                  :…………………………………………………

ü     KNO3                 :…………………………………………………

ü     Na2MnO4          :…………………………………………………

ü     Ca3(PO4)2           :…………………………………………………

ü     N2O4                   :…………………………………………………

ü     Na3N                  :…………………………………………………

ü     AgI                    :…………………………………………………

ü     Hg2Cl2                :…………………………………………………

ü     (NH4)3N             :…………………………………………………

ü     KClO3                :…………………………………………………

ü     K2CO3                :…………………………………………………

ü     Sr(HCO3)2          :…………………………………………………

ü     HgI2                   :…………………………………………………

ü     ZnS                    :…………………………………………………

ü     NH4NO3             :…………………………………………………

ü     KIO3                  :…………………………………………………

ü     Mg3(PO4)2         :…………………………………………………

ü     P4O10                  :…………………………………………………

ü     NaNO3                       :…………………………………………………

ü     K2CrO4                      :…………………………………………………

ü     Al(NO3)3                  :…………………………………………………

ü     Ag2S                                  :…………………………………………………

ü     FeSO4                :…………………………………………………

ü     SO3                    :…………………………………………………

ü     BaO                    :…………………………………………………

ü     HClO                  :…………………………………………………

ü     S2O3                   :…………………………………………………

ü     Mn2O7               :…………………………………………………

ü     NH4IO3              :…………………………………………………

ü     KAl(SO4)2         :…………………………………………………

ü     FeCrO4               :…………………………………………………

ü     Mg3N2               :…………………………………………………

ü     CaCl2.7H2O       :…………………………………………………

ü     PbS2                   :…………………………………………………

ü     MgSO4.12H2O   :…………………………………………………

ü     NH4CN              :…………………………………………………

ü     Fe3[Fe(CN)6]2      :…………………………………………………

 

 

 

F   Aşağıda verilen bileşiklerde istenilen atomların yükseltgenme basamaklarını bulunuz?


  1. 1.     K2Cr2O7 ‘de Cr ‘nin değerliği aşağıdakilerden han- gisidir?            

A)  + 3        B) + 2       C) + 4          D)  + 6          E) + 5

  1. 2.     CaMnO4 ‘de Mn ‘nin değerliği aşağıdakilerden han- gisidir? 

A) + 2     B) + 6       C) + 3           D) + 4                        E) + 7

  1. 3.      ‘de S ‘ün değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

A) + 2           B) + 3          C) + 4      D) + 5                    E) + 6

  1. 4.     HBrO3 ‘de Br ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir? 

A) + 5               B) + 6     C) + 1     D) – 1                       E) + 4

  1. 5.     ‘de X ‘in değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

 

A)  + 1              B) + 2    C) + 3         D) + 5                    E) + 6

  1. 6.        ‘de  Y ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir? 

 

A) + 2            B) + 3       C) + 1      D) – 4                    E) – 3

  1. 7.       Al2(XO4)3 ‘de X ‘in değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

A)  + 1           B) + 2     C) + 3         D) + 5                   E) + 6

  1. 8.       NaZO4 ‘de Z nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

A) + 5    B) + 6        C) + 4        D) + 7         E) + 3

  1. 9.       FeCO3 ‘de C ‘un değerliği aşağıdakilerden hangisi- dir? 

A) + 2      B) + 4        C) – 2       D) – 4                       E) + 3

  1. 10.    Zn(CH3COO)2 ‘de C ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?

 

A) + 4        B) – 4      C) 0      D) + 2                            E) – 2

  1. 11.      NaIO2 ‘de I ‘un değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

A) + 3        B) + 2        C) + 1            D) – 1        E) + 5

  1. 12.      Ba(NO3)2 ‘de N ‘nin değerliği aşağıdakilerden hangi sidir? 

A) + 1         B) – 3         C) + 3           D) + 5         E) + 7

  1. 13.      NH4NO2 ‘de N ’lerin değerliği sırasıyla aşağıdaki- lerden hangisidir?                      

A) + 3 , + 3                 B) + 3 , – 3                 C) – 3 , – 3

D) – 3 , + 3                    E) – 3 , + 5

  1. 14.      OF2 ‘de O ve F ’nin değerliği aşağıdakilerden hangi sidir?           

A) – 2 , – 1                 B) + 2 , – 1                C) – 2 , + 1

D) + 2 , + 1                  E) + 1 , – 1

  1. 15.       Fe3O4 ‘de Fe ‘lerin değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

 

A) +                       B) + 2, + 2, + 3          C) + 3

D) + 2, + 2, + 4                   E) + 2, + 3, + 3

  1. 16.    MgO2 ‘de Mg ve O’ nun değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

 

A) + 2, – 1                      B) + 4, – 2                C) + 1,  – 2

D) + 2, – 2                   E) + 4, – 1

  1. 17.    LiMnO4 ‘de Mn ’nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir?  

 

A) + 3         B) + 4          C) + 5     D) + 6       E) + 7

  1. 18.    Fe3[Fe(CN)6]2 ‘de Fe ’lerin değerliği aşağıdakiler- den hangisidir? 

A)  + 3, + 2                  B) + 1, + 2                 C) + 2, + 3

D) + 2, + 4                  E) + 3, + 3

  1. 19.    CN‘de C ve N ’nin değerliği aşağıdakilerden hangisidir? 

 

A) + 2, – 3                    B) + 4, – 5                C) – 4, + 3

D) + 4, – 3                   E) – 2, + 1

  1. 20.    Pb3O4 ‘de Pb ’lerin değerliği aşağıdakilerden hangi- sidir?

 

A)  +                        B) + 3                  C) + 2, + 3, + 3

D) + 2, + 2, + 4          E) + 2, + 2, + 3

 

 

 

BÖLÜM-2

İYONİK YAPILI BİLEŞİKLER:

  1. a.       Değerlik Elektron Sayısı-Lewis yapısı
  2. b.       İyonlardan Bileşik Oluşumu
  3. c.        Bileşiklerin isimlendirilmesi
  4. d.       İyonik Bileşiklerin örgü yapısı

 

  1. a.       Değerlik elektron sayısı: Bir atomun son katmanındaki toplam elektron sayısına değerlik elektron sayısı denir. Değrlik elektronların atomların etrafında noktalar şeklinde gösterilmesine de LEWİS yapısı diyoruz. Aşağıdaki tabloda A grupları elementlerinin lewis yapıları gösterilmiştir. (İnceleyiniz?)

 

A grubu elementlerinin  değerlik elektronları, lewis yapısıyla gösterilmiştir.

Görüldüğü gibi değerlik elektron sayıları, grup numaralarını vermektedir.

(:) çiftleşmiş elektronu, (.)çiftleşmemiş elektronu göstermektedir.

Benzer biçimde değerlik elektron sayısına bakarak ilgili atomların yükseltgenme basamakları hakkında fikir sahibi oluruz.

Şekilde de görüldüğü gibi Na’ un son yörüngesindeki elektronları 8’e tamamlaması için, en kolay yol 1 elektron vermesidir. Klorun ise 1 elektron almasıdır. Dolayısıyla N+  ve Cl- şeklinde yükseltgenme basamağına sahip olacaktır.

b. İyonlarda Bileşik Oluşumu:

“Kimyasal tepkimelerde, verilen elektron sayısı alınan elektron sayısına eşittir.”

Bileşik formülleri bu mantığa göre yazılır.

 

ÖRNEK: NaCl bileşiğinin oluşumu:

11Na: 2)8)1 ve Sodyum 1 elektron vererek Na+ iyonunu oluşturur.

17Cl: 2)8)7 ve Klor 1 elektron alarak Cl- iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Na atomunun verdiği 1 elektronu, 1 Cl atomu alabildiğinden NaCl bileşiği oluşmuş olur.

ÖRNEK: Mg Cl2 bileşiğinin oluşumu:

12Mg: 2)8)2 ve Magnezyum 2 elektron vererek Mg+2  iyonunu oluşturur.

17Cl: 2)8)7 ve Klor 1 elektron alarak Cl- iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Mg atomunun verdiği 2 elektronu, 2 Cl atomu alabildiğinden MgCl2 bileşiği oluşmuş olur.

ÖRNEK: MgO bileşiğinin oluşumu:

12Mg: 2)8)2 ve Magnezyum 2 elektron vererek Mg+2  iyonunu oluşturur.

8O: 2)6  ve Oksijen 2 elektron alarak O-2- iyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi bir Mg atomunun verdiği 2 elektronu, 1 tane O’atomu alabildiğinden Mg O bileşiği oluşmuş olur.

ÇAPRAZLAMA KURALI :

Kat yon ve anyonların yükseltgenme basamakları bulunur. Katyonun değerliğinin anyonun altına yazılması ve anyonun değerliğinin katyonun altına yazılması ve en sade biçimde sadeleştirilmesiyle oluşacak bileşiğin formülü bulunmuş olur. Bu olaya “Çarprazlanma Kuralı” diyoruz. Çaprazlama yapılırken + ve – dikkate alınmaz.

NOT: Genellikle önce pozitif yüklü iyon yazılır

 

 

ETKİNLİK:Aşağıda verilen katyon ve anyonların oluşturduğu bileşiğin formülünü yazınız?

ATOM

O-

S-2

SO3-2

SO4-2

CrO4-2

Cr2O7-2

CO3-2

C2O4-2

MnO4-2

N-3

P-3

PO4-3

Li+1

Li2O2

Li2S

Li2SO3

Li2SO4

Li2CrO4

Li2Cr2O7

Li2CO3

Li2C2O4

Li2MnO4

Li3N

Li3P

Li3PO4

Na+1
K+1
Rb+1
Cs+1
Be+2
Mg+2
Ca+2
Sr+2
Ba+2
Ra+2
Al+3
Fe+2
Fe+3
Cr+2
Cr+3
Zn+2
Cu+1
Cu+2
Ag+1
Ni+2
Hg+2
Hg2+2
NH4+1

ETKİNLİK:

ATOM

F-

Cl-

Br-

OH-

NO3-

ClO2-

ClO3-

ClO4-

MnO4-

HCO3-

CH3COO-

Li+1

LiF

LiCl

LiBr

LiOH

LiNO3

LiClO2

LiClO3

LiClO4

LiMnO4

LiHCO3

CH3COOLi

Na+1
K+1
Rb+1
Cs+1
Be+2
Mg+2
Ca+2
Sr+2
Ba+2
Ra+2
Al+3
Fe+2
Fe+3
Cr+2
Cr+3
Zn+2
Cu+1
Cu+2
Ag+1
Ni+2
Hg+2
Hg2+2
NH4+1

 

 

c.Bileşiklerin Adlandırılması:

1.METAL-AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

METALİN ADI + AMETALİN ADI + ÜR

ÖRNEK:

CaF2        : Kalsiyum Florür                                 NaCl       : Sodyum Klorür

AlBr3       : Alüminyum Bromür                           MgI2        : Magnezyum İyodür

NOT: Eğer anyon halojen değilse, isimlendirme diğer anyonların ismiyle biter.

CaH2        : Kalsiyum Hidrür                                                Ca2C        : Kalsiyum Karbür

Ca3N2      :Kalsiyum Nitrür                                  Ca3P2          : Kalsiyum Fosfür

CaO         : Kalsiyum Oksit                                  CaS         : Kalsiyum Sülfür

Eğer metal değişik değerlik alabiliyorsa;

METALİN ADI +METALİN YÜKÜ+ AMETALİN ADI + ÜR şeklinde isimlendirilir.

CuCl        : Bakır –I-klorür                                    CuCl2      : Bakır –II-klorür

FeO         :Demir –II-oksit                                    Fe2O3      :Demir –III-oksit

 

2.METAL-KÖK  BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

METALİN ADI + KÖKÜN ADI

ÖRNEK:

CaSO4                     : Kalsiyum Sülfat                 NaNO3                    : Sodyum Nitrat

AlPO4                      : Alüminyum Fosfat             Mg(ClO3)2                      : Magnezyum Klorat

CaCr2O7                           : Kalsiyum di Kromat          CaCO3                               : Kalsiyum Karbonat

FeSO4                      : Demir-II- Sülfat                  Fe2(SO4)3                : Demir-III- Sülfat

3. KÖK –KÖK  BİL.  İSİMLENDİRİLMESİ

KÖKÜN ADI+ KÖKÜN ADI  

ÖRNEK:

NH4NO3                   : Amonyum Nitrat                                (NH4)3 PO4               : Amonyum Fosfat

(NH4)2SO4               : Amonyum Sülfat                                NH4ClO3                  : Amonyum klorat

 

 

 

4. KÖK – AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

KÖKÜN ADI + AMETAL ADI  

ÖRNEK:

NH4Cl        :  Amonyum Klorür                             NH4 )2S    : Amonyum Sülfür

(NH4)3N   : Amonyum Nitrür                                (NH4)3P    : Amonyum Fosfür

5. AMETAL -AMETAL BİL. İSİMLENDİRİLMESİ

SAYI EKİ + ELEMENT ADI +    SAYI EKİ + ELEMENT ADI +  ÜR

ÖRNEK:

NO           :Azot Monoksit                                     N2O         :Di Azot Monoksit

NO2              : Azot Di Oksit                                       N2O4            : Di Azot Tetra Oksit

N2O5            : Di Azot Penta Oksit                           OF2               : Oksijen Di Florür

SF6                 : Kükürt Hekza Florür                          ClF7              : Klor Hepta Florür

1: Mono    2:Di     3:Tiri     4:Tetra        5:Penta    6:Hekza    7:Hepta    8:Okta    9: Nona    10:Deka

6.HİFDRATLI BİLEŞİKLERİN İSİMLENDİRİLMESİ:

BİLEŞİĞİN ADI+ RAKAM+HİDRAT

ÖRNEK:

Na2CO3 X 10 H2O   : Sodyum karbonat deka hidrat

MgSO4 X 7 H2O      : Magnezyum sülfat hapta hidrat

CuSO4 X 4 H2O       : Bakır sülfat tetra hidrat

6.ÖZEL ADLANDIRMA:

Bazı bileşikler özel olarak adlandırılır.

ÖRNEK:

H2O         : Su          NH3         : Amonyak             NaCl       : Yemek tuzu          CH4: Metan            H2SO4      : Sülfirik asit

CaCO3     : Kireç taşı             CaO: Sönmemiş kireç

MEB KİMYA KİTABI İÇİN YORUM:

  1. 1.       Sayfa 57 de, OH-(Hidroksit değil Hidroksil olmalıdır.) Ayrıca Cd+2 (Kdmiyun(II), Ni+2(Nikel(II) olmalıdır.
  2. 2.       Bileşiklerin isimlendirilmesi yetersiz ayrıca ametal- ametal bileşiklerin isimlendirilmesi ayrılmış.

 

 

ETKİNLİK:

F   Aşağıda verilen bileşikleri  isimlendiriniz?


ü        KBr                :…………………………………………………

ü        FeCl2             :…………………………………………………

ü        CuO               :…………………………………………………

ü        NH4Cl            :…………………………………………………

ü        (NH4)2MnO4:…………………………………………………

ü        Na2CO3         :…………………………………………………

ü        Ba(NO3)2       :…………………………………………………

ü        ZnSO4           :…………………………………………………

ü        CO2                :…………………………………………………

ü        FeBr2             :…………………………………………………

ü        NH4MnO4     :…………………………………………………

ü        Al2(SO4)3      :…………………………………………………

ü        MnCO3              :…………………………………………………

ü        CO                 :…………………………………………………

ü        HClO4            :…………………………………………………

ü        FeI3                        :…………………………………………………

ü         (NH4)3PO4    :…………………………………………………

ü        K2C2O4          :…………………………………………………

ü        NO2               :…………………………………………………

ü        Na2O             :…………………………………………………

ü        CrN                :…………………………………………………

ü        Na2Cr2O7       :…………………………………………………

ü        Al2(CrO4)3     :…………………………………………………

ü        HgNO3          :…………………………………………………

ü        N2O               :…………………………………………………

ü        HClO2            :…………………………………………………

ü        Cr2O3             :…………………………………………………

ü        Cu3N             :…………………………………………………

ü        ZnCl2             :…………………………………………………

ü         (NH4)2S2O3  :…………………………………………………

ü        N2O5              :…………………………………………………

ü        HClO3            :…………………………………………………

ü        AgCl             :…………………………………………………

ü        Hg2O             :…………………………………………………

ü        KNO3            :…………………………………………………

ü        Na2MnO4      :…………………………………………………

ü        Ca3(PO4)2      :…………………………………………………

ü        N2O4              :…………………………………………………

ü        Na3N             :…………………………………………………

ü        AgI                :…………………………………………………

ü        Hg2Cl2           :…………………………………………………

ü        (NH4)3N        :…………………………………………………

ü        KClO3            :…………………………………………………

ü        K2CO3           :…………………………………………………

ü        Sr(HCO3)2     :…………………………………………………

ü        HgI2               :…………………………………………………

ü        ZnS               :…………………………………………………

ü        NH4NO3        :…………………………………………………

ü        KIO3              :…………………………………………………

ü        Mg3(PO4)2    :…………………………………………………

ü        P4O10             :…………………………………………………

ü        NaNO3                :…………………………………………………

ü        K2CrO4               :…………………………………………………

ü        Al(NO3)3           :…………………………………………………

ü        Ag2S             :…………………………………………………

ü        FeSO4            :…………………………………………………

ü        SO3                :…………………………………………………

ü        BaO               :…………………………………………………

ü        HClO             :…………………………………………………

ü        S2O3               :…………………………………………………

ü        Mn2O7           :…………………………………………………

ü        NH4IO3          :…………………………………………………

ü        KAl(SO4)2     :…………………………………………………

ü        FeCrO4          :…………………………………………………

ü        Mg3N2           :…………………………………………………

ü        CaCl2.7H2O   :…………………………………………………

ü        PbS2              :…………………………………………………

ü        MgSO4.12H2O:……………………………………………..

ü        NH4CN          :…………………………………………………

ü        Fe3[Fe(CN)6]2:……………………………………………….

 

 

 

ETKİNLİK:

F        Aşağıda isimleri verilen bileşiklerin formüllerinin doğru verildiği seçeneği işaretleyiniz.



  1. 1.     Magnezyum Florür                     

 

A) MgF                             B) MgF2                         C) MgF3

D) Mg2F3              E) Mg2F

  1. 2.     Amonyum Klorat       

            

A) NH4Cl                       B) NH4ClO                  C) NH4ClO2

D) NH4ClO3                     E) NH4ClO4

  1. 3.     İyot Mono Klorür      

           

A) ICl                               B) I2Cl                            C) IClO

D) IClO2                             E) ICl3

  1. 4.     Kurşun (IV) Bromat 

           

A) Pb(BrO3)4                             B) PbBr4                    C) PbBrO3

D) Pb(BrO3)2                        E) PbBrO2

  1. 5.     Alüminyum Karbür

                                   

A) Al4C3                          B) Al3C4                           C) Al4C

D) AlC3                             E) Al2C3

  1. 6.     Kalsiyum Permanganat

        

A) CaMnO4                      B) Ca2MnO2                   C) CaMnO2

D) Ca(MnO4)2                         E) CaMnO7

  1. 7.     Di Azot Tri Oksit        

           

A) NO2                               B) N3O2                          C) N2O

D) N3O                                 E) N2O3

  1. 8.     Amonyum Dikromat

                                   

A) (NH4)2Cr2O7               B) (NH4)2CrO4          C) NH4CrO4

D) NH4(Cr2O7)2                   E) NH4Cr2O7

  1. 9.     Demir (III) Hidroksit

                                   

A) Fe(OH)3                     B) Fe3OH                      C)Fe(OH)2

D) FeOH3                              E) FeOH

10. Çinko Kromat               

                                    

A) ZnCrO4                        B) ZnCr2O7                  C) Zn2CrO4

D) Zn(Cr2O7)2    E) Zn(CrO4)2

11. Kükürt Tetra Florür                

A) S4F                               B) SF4                              C) S3F4

D) S3F2                                   E) SF2

12. Di Hidrojen Mono Oksit             

A) HO2                              B) HO                               C) H2O2

D) H2O                                E) H3O

13. Amonyum Fosfür                        

A) NH4F                         B) NH4PO4                   C) (NH4)3P

D) (NH4)3PO3                       E) NH4P

14. Baryum Okzalat                         

A) BaC2O4      B) Ba(C2O4)2                       C) BaCO2

D) Ba3(C2O4)3                        E) Ba(OH)2

15. Bakır (I) Sülfat                                         

A) CuSO4                      B) Cu(SO4)2                     C)  Cu2S

D) Cu2SO4              E) CuS

16. Gümüş Perklorat                           

A) AgCl                             B) AgClO                    C) AgClO2

D) AgClO3                            E) AgClO4

17. Kurşun (IV) Fosfat                         

A) PbPO4                        B) Pb3(PO4)4                 C) Pb3PO4                                D) Pb(PO4)4                    E) Pb(PO4)2

18. Oksijen Di Florür                         

A) O2F                              B) OF                          C) OF2

D) OF6                                E) OF3

19. Potasyum Karbonat                       

A) KCO3                         B) K(CO3)2                     C) K2CO3

D) K3CO3                             E) KHCO3

20. Mangan (II) Siyanür                      

A) MnCN                     B) Mn(CN)2                         C) Mn2CN

D) Mn3(CN)2                    E) MnCN2

 

e. İyonik Bileşiklerde Örgü Yapısı: İyonik kristaller

İyonik bileşikler denildiğinde, iyonların oluşturduğu bileşikler akla gelmektedir.

Ancak NaCl bileşiği tabiatta bu şekilde bulunmaz. Na ve Cl iyonları belli sayıda bir araya gelerek bir “kristal örgü” yapısı oluştururlar. Krıstal Örgüde; genellikle anyonların hacmi daha büyük olduğundan, anyonların aralarına katyonlar girerek belli  geometrik yapıda kristal örgü oluşur.

ÖRNEK:

NaCl de Na+ iyonları 6 adet Cl- iyonu tarafından sarılmıştır. Her Cl- iyonu da 6 adet Na+ iyonu tarafından sıkıca çekilerek “Birim Hücre” dediğimiz iyonik kristaller oluşur. Na6Cl6şeklindeki bu kristalin formülü sadeleştirilerek NaCl şeklinde ifade edilir.

ÖRNEK: CsCl de ise, Cl- iyonları Basit Kübik birim hücrelerin köşelerinde, Cs+ iyonu ise bu kübün merkezinde bulunmaktadır. Her kat yon 8 anyon tarafından sarılmaktadır. Cs8Cl8 şeklindeki bu bileşği sadeleştirerek, CsCl şeklinde förmülüze ederiz.

İyonik Bileşiklerin Özellikleri:

  1. İyonik bağlı bileşikler oda şartlarında katı halde bulunurlar.
  2. İyonik bileşiklerde katyon ve anyonlar, diğer katyon ve anyonlar tarafından sıkıca çekildikleri ve istiflendikleri için elektrik akımını iletmezler. Ancak kristal bozuklukları olan iyonik bileşikler elektrik akımını iletirler.
  3. İyonik yapılı maddeler suda genellikle iyi çözünürler.
  4.  İyonik yapılı maddelerin  sulu çözeltileri ve eriyikleri yukarıdaki sebeplerden dolayı iletkendir.

Örnek: NaCl nin suda çözünmesi: NaCl(katı)         →   Na+(suda)+ Cl-(suda)   (Suda=aq)

MEB KİMYA KİTABI İÇİN YORUM:

  1. 1.       İyonik bileşiklerde örgü yapısı sanırım üniversitelerde Genel Kimya derslerinde anlatılıyordu. Sınıfın büyük bir bölümü de sanırım konuyu anlayamıyordu. Bu konuyu çocuklara anlatan arkadaşlara helal olsun.
  2. 2.       Bunun yerine çözünme olayı daha detaylı anlatıla bilirdi.
  3. 3.       Bizler de sanırım bu derste iyonik bileşiklerin suda çözünmesini aşağıda verilen etkinlikleri çözerek çözünme olayını anlatabiliriz.

 

ETKİNLİK:

F   Aşağıda verilen bileşiklerin suda çözündüğünde ortama vereceği iyonları yazınız?


ü     KBr                    :…………………………………………………

ü     FeCl2                  :…………………………………………………

ü     NaOH                :…………………………………………………

ü     NH4Cl                :…………………………………………………

ü     (NH4)2MnO4     :…………………………………………………

ü     Na2CO3              :…………………………………………………

ü     Ba(NO3)2           :…………………………………………………

ü     ZnSO4                :…………………………………………………

ü     H2CO3                :…………………………………………………

ü     FeBr2                  :…………………………………………………

ü     NH4MnO4         :…………………………………………………

ü     Al2(SO4)3           :…………………………………………………

ü     MnCO3                     :…………………………………………………

ü     AlCl3                  :…………………………………………………

ü     HClO4                :…………………………………………………

ü     FeI3                               :…………………………………………………

ü      (NH4)3PO4        :…………………………………………………

ü     K2C2O4               :…………………………………………………

ü     NaNO3               …………………………………………………

ü     Na2SO4              :…………………………………………………

ü     CrCl3                  :…………………………………………………

ü     Na2Cr2O7           :…………………………………………………

ü     Al2(CrO4)3         :…………………………………………………

ü     HgNO3               :…………………………………………………

ü     CuI2                   :…………………………………………………

ü     HClO2                :…………………………………………………

ü     Cr2(SO4)3           :…………………………………………………

ü     Cu3N                  :…………………………………………………

ü     ZnCl2                 :…………………………………………………

ü      (NH4)2S2O3       :…………………………………………………

ü     KCl                    :…………………………………………………

ü     HClO3                :…………………………………………………

ü     AgCl                  :…………………………………………………

ü     Hg2O                  :…………………………………………………

ü     KNO3                 :…………………………………………………

ü     Na2MnO4          :…………………………………………………

ü     Ca3(PO4)2           :…………………………………………………

ü     N2O4                   :…………………………………………………

ü     Na3N                  :…………………………………………………

ü     AgI                    :…………………………………………………

ü     Hg2Cl2                :…………………………………………………

ü     (NH4)3N             :…………………………………………………

ü     KClO3                :…………………………………………………

ü     K2CO3                :…………………………………………………

ü     Sr(HCO3)2          :…………………………………………………

ü     HgI2                   :…………………………………………………

ü     ZnS                    :…………………………………………………

ü     NH4NO3             :…………………………………………………

ü     KIO3                  :…………………………………………………

ü     Mg3(PO4)2         :…………………………………………………

ü     Ag2S                                  :…………………………………………………

ü     NaNO3                       :…………………………………………………

ü     K2CrO4                      :…………………………………………………

ü     Al(NO3)3                  :…………………………………………………

ü     Ag2S                                  :…………………………………………………

ü     FeSO4                :…………………………………………………

ü     HSO3                 :…………………………………………………

ü     Ba(OH)2             :…………………………………………………

ü     HClO                  :…………………………………………………

ü     S2O3                   :…………………………………………………

ü     Mn2O7               :…………………………………………………

ü     NH4IO3              :…………………………………………………

ü     KAl(SO4)2         :…………………………………………………

ü     FeCrO4               :…………………………………………………

ü     Mg3N2               :…………………………………………………

ü     CaCl2.7H2O       :…………………………………………………

ü     PbS2                   :…………………………………………………

ü     MgSO4                      :…………………………………………………

ü     NH4CN              :…………………………………………………

ü     Fe3[Fe(CN)6]2      :…………………………………………………

ÜNİTE- 3

FOTOSENTEZ SUNUMU

ÇEVRE KİMYASI SUNUMU

 

 

 

 

 

 

  1. Bölüm
  • Fiziksel ve Kimyasal Özellik
  • Kimyasal tepkimeler

Etkinlikler

  • Doğal gaz ve LPG arasındaki fark
  • Suyun Elektrolizi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.FİZİKSEL ÖZLLİK ve FİZİKSEL DEĞİŞME:

Maddelerin yapısında kalıcı değişiklik oluşturmadan ölçüle bilen özelliklere Fiziksel Özellikler denir.

-           Erime, kaynama, buharlaşma….

Bu tür değişmelere de Fiziksel Değişme denir.

-           Buzun erimesi, suyun kaynaması, suyun buharlaşması…

FİZİKSEL ÖZELLİK FİZİKSEL DEĞİŞME
Erime Buzun erimesi
Kaynama Suyun Kaynaması
Çözünürlük NaCl ün suda çözünmesi
Yırtılma Kağıdın yırtılması

 

 

 

 

 

 

 

KİMYASAL ÖZELLİK ve KİMYASAL DEĞİŞME:

Maddelerin yapısında kalıcı değişiklikler oluşturarak ölçüle bilen özelliklere Kimyasal Özellikler denir.

-           Paslanma, yanma, çürüme….

Bu tür değişmelere de Kimyasal Değişme denir.

-           Demirin paslanması, odunun yanması, elmanın çürümesi…

 

KİMYASAL ÖZELLİK KİMYASAL  DEĞİŞME
Yanma Metan gazının yanması
Küflenme Peynirin küflenmesi
Çözünürlük Na’un suda çözünmesi

NOT:Fiziksel olaylarda geri dönüşüm başka bir fiziksel olayla mümkünken; Kimyasal olaylarda geri dönüşüm ancak başka bir kimyasal olayla mümkündür. Bununla birlikte geri dönüşümü mümkün olmayan kimyasal olaylarda vardır.

ETKİNLİK:  Aşağıda verilen olayların fiziksel ya da kimyasal olay olduklarını tartışınız?

OLAY Fiziksel Olay Kimyasal Olay  

Neden?

 

 

 

 

 

1 İyodun süblimleşmesi

x

Hal değişim olaylarında maddenin yapısında kalıcı değişiklik olmaz.
2 Buzun erimesi
3 Tuzun suda çözünmesi
4 Havanın yoğunlaşması
5 Oksijenin suda çözünmesi
6 Demirin erimesi
7 Suyun buharlaşması
9 CO2 nin sıvılaşması
10 Şekerin erimesi
11 Alkolün uçması
12 Kırağı oluşumu
13  Suyun elektrolizi
14  Camın buğulanması
15 Yağmur oluşumu
16 Mumun erimesi
18 Çiğ oluşumu
19 Alkolün suda çözünmesi
20 Çimentonun donması
21 Camın kırılması
22  Naftalinin süblimleşmesi
23 Gümüşün havada kararması
24 Demirin asitte çözünmesi
25 Sütün ekşimesi
26 Sütten yoğurt eldesi
27  Na metalinin suda çözünmesi
28 Baraj suyundan içme suyu eldesi
29 Yoğurttan ayran eldesi
30 Üzümden şarap eldesi
31 Ekmeğin küflenmesi
32 Şeker pancarından şeker eldesi
33 Yağlı boyanın kuruması
34 Odunun yanması

 

 

 

 

 

2. KİMYASAL TEPKİMELER:

Kimyasal  olayların denklemlerle ifade edilmesine Kimyasal  Denklemler denir.

 

ÖR:  Bir miktar C ile yeteri kadar O2 tepkimeye girerek  karbon dioksit oluşturur, ifadesini kısaca;

C(k) + O2(g)  → CO2(g)

             

ÖR:  Bir miktar CH4 (metan) ile yeteri kadar O2 tepkimeye girerek  karbon dioksit ve su oluşturur, ifadesini kısaca;

C(k) + O2(g)  → CO2(g)

Şeklinde denklemlerle ifade edilirler.

 

Denklemlerde;

Girenler( reaktifler) → Çıkanlar (ürünler)

ÖRNEK:

Çıkanlar, Ürünler

Girenler, Reaktifler

C(k)        +          O2(g)              →           CO2(g)

 

 

 Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren;

v      Atomların Cinsi

v      Atomların Sayısı

v      Toplam Kütle

v      Toplam Elektron Sayısı… her zaman korunur.

Kimyasal tepkimelerde, tepkimeye giren;

v            Toplam Mol Sayısı (Mol kavramını şimdilik bilmiyoruz)

v            Toplam Molekül Sayısı

v            Toplam Hacim

v            Toplam Madde Sayısı

v            Toplam Madde Türü … her zaman korunmayabilir.

CaCO3 (k) CaO (k) + CO2(g)
1 tane  CaCO3 1 tane  CaO + 1 tane  CO2
1 mol  CaCO3 1 mol   CaO + 1 mol  CO2
100 g CaCO3 56 g CaO + 44 g  CO2
- - + V litre
N2(g) + 3 H2(g) 2NH3(g)
1 tane N2 + 3 tane H2 2 tane NH3 +  ısı
2 tane N + 6 tane H 2 taneN + 6 tane H
1 Mol N2 + 3 Mol H2 2 Mol NH3
V lirte N2 + 3V lirte H2 2V lirte NH3
28 g + 6 g 2*17 = 34 g

 

       

 

 

 

 

 

 

NOT:  Isı teriminin çıkan tarafta olması bu tepkimenin gerçekleşirken ısı verdiğini, ekzotermik olduğunu ifade etmektedir.

Maddelerin fiziksel halleri sağ alt köşesine yazılan harflerle ifade edilir.

 

 

 

 

BASİT YOLLARLA DENKLEM DENKLEŞTİRME:

      Bunun için;
1. Denklem üzerinde en karmaşık maddenin katsayısı 1 alınır.

2. “Kimyasal tepkimelerde atomların sayısı ve cinsi korunur” ilkesi gereği diğer maddeler in katsayıları,  bu madde temel alınarak denkleştirilir.

Denkleştirme esnasında; Önce metallerin, sonra ametallerin, sonra H’in, en son olarak ta O’nin denkliği kontrol edilir.

Örnek:

Ca +H2SO4        →     Ca2SO4 + H2

en karmaşık olan  Ca2SO4 ün kat sayısı 1 alınarak işe başlanır.    Ca +H2SO4    →    1 Ca2SO4 + H2

Önce metaller denkleştirilir.         2Ca +H2SO4         →    1 Ca2SO4 + H2

Sonra ametaller denkleştirilir.     2Ca +1H2SO4       →    1 Ca2SO4 + H2

En son hidrojen denkleştirilir.       2Ca +1H2SO4      →    1 Ca2SO4 +1 H2

 

ETKİNLİK-1: Aşağıda verilen denklemleri denkleştiriniz?

N2(g)   +   H2(g)    →   NH3(g) H2(g)  +   O2(g)        →     H2O(s)
N2O4(g)      →      NO2(g) Fe(k)   +   O2(g)        →     Fe2O3(k)
C2H4     +   O2          →    CO2    +   H2O C2H5OH  +      O2              →       CO2   +   H2O
C6H12O+    O2 →         CO2      +       H2O CS2     +     O2          →      CO2    +    SO2
Li   +     H2O      →        LiOH    +     H2 Na  +     H2O     →     NaOH   +     H2
Ca  +     H2O     →     Ca(OH)2    +   H2 Fe    + H2O        →     Fe(OH)2     +  H2
H2SO4  +    NaOH    →      Na2SO4  +   H2O H3PO4  +    NaOH     →      Na3PO4  +   H2O
HCl     +     NH3     →            NH4Cl CaCO3(k)      →     CaO(k)  +   CO2(g)
KClO3(k)                 →        KCl(k)  +   O2 (g) KCl (k)  +    O2(g)      →      KClO3(k)
      Na(k)   +   HCl(aq)     →    NaCl(k)   +   H2O(s) AgNO3(aq)  +   NaCl(aq)     →     AgCl(k)  +    NaNO3(aq)
Ca(k)   +   ZnCl2(aq)    →    CaCl2(aq)  +  Zn(k) BaCl2(aq)  Na2SO4(aq)     →     BaSO4(k)  +  NaCl(aq)
AlCl3(aq) +  KOH(aq)  →    Al(OH)3(aq)  +  KCl(aq) K2SO4(aq)  +   FeBr3(aq)     →     Fe2(SO4)3(k)  +  KBr(aq)

ETKİNLİK-2: Doğal gaz ve LPG arasındaki fark nedir?  Araştırınız?

ETKİNLİK-3:  MEB kimya sayfa 106 da ki “Suyun Elektrolizi” deneyini yapınız?

MEB KİMYA:  Denklem denkleştirme ve denklem katsayılarının yorumu üzerinde çok durulmamış. Ancak bildiğimiz gibi bu konu çok önemli.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. 1.       YANMA TEPKİMELERİ:

Maddelerin O2 ile tepkimesine denir.

Yanma olayı için; yanıcı madde, hava, tutuşma sıcaklığı gerekmektedir. Bu 3 faktörden biri tükenirse yanma olayı sona erer.

Yanma tepkimeleri genelde hızlı gerçekleşir. Ancak demirin paslanması gibi bazı yanma olayları yavaş gerçekleşir. Yavaş yanmalara genel olarak paslanma denir.

Yanmayan ve havadan ağır maddeler yangın söndürücü olarak kullanılır (CO2)

C + O2                               →            CO2

S + O2                               →            SO2

N + O2                                              →            NO2 (Yüksek sıcaklıkta hızlı gerçekleşir)

CH4 + 2O2                                      →            CO2 +  2H2O

C3H8 + 5O2                                    →            3CO2 +  4H2O

C2H4 + 3O2                                    →            2CO2 +  2H2O

C6H12O6 + 6O2   →            6CO2 +  6H2O

CS2 + 2O2                                       →            CO2 + 2SO2

4Fe   + 3O2                                 2Fe2O3

ETKİNLİK: MEB kimya kitabında110 uncu sayfadaki  “Yapay Volkan Deneyi” yapılacak.

  1. 2.       ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME TEPKİMELERİ

“ Farklı iki çözelti karıştırıldığında, farklı çözeltilerdeki katyon ve anyonlar bir araya gelerek çökelti oluştururlar.”

ÖRNEK:

2KI(aq)  +  Pb (NO3)2    →        PbI2(k) +KNO3(aq)

Renksiz iki çözelti karıştırıldığında, sarı renkli PbI2  çöker. KNO3 suda çözündüğünden çözeltide kalır. Bu tepkime PbI2 yi elde etmek için yapıldığından dolayı, PbI2 süzülerek çözeltiden ayrılır.

 

ÖRNEK:

NaCl(aq)  +  AgNO3(aq)      → AgCl (k) + NaNO3(aq)

Na+ Cl-  ve  Ag+ NO3-   karıştırıldığında, beyaz renkli AgCl  çöker. NaNO3 suda çözündüğünden çözeltide kalır. Bu tepkime AgCl ü  elde etmek için yapıldığından dolayı, ACl süzülerek çözeltiden ayrılır.

ÖRNEK:

AlCl3(aq)  + 3KOH(aq)      → Al(OH)3(k) +3 KCl(aq)

ÖRNEK:

BaCl2(aq)  + Na2SO4(aq)      →     BaSO4 (k) +2NaCl(aq)

 

 

ETKİNLİK: PbI2 çökelme tepkimesi deneyini yapınız? (MEB-112)

  1. 3.     ASİT-BAZ TEPKİMELERİ:

ASİTLER

Suda çözündüğünde ortama H+ iyonu salabilen yada

ortamın H+ derişimini artıran maddelere ASİT denir.

ÖZELLİKLERİ:

1. Tatları ekşidir.

2. Turnusol kağıdının rengini kırmızıya çevirirler.

3. Suda iyonlaşarak çözünürler.

4. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

5. Aktif metallerle tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkartırlar.

6. Bazlarla tepkimeye girerek Tuz+Su oluştururlar.

BAZI KUVVETLİ ASİTLER

HCl  :Klorik asit          HNO3     : Nitrik asit

HBr  :Bromik asit        H2SO4    : Sülfirik asid

HI     :İyodik asit         HClO4   : Klorat asiti

BAZI  ZAYIF ASİTLER

HF   :Florik asit           H2CO3  :Karbonik asit

H2S  :Sülfür asiti         HCN    :Siyanür asiti  CH3COOH :Asetik Asit

 

 

 

 

 

 

BAZLAR: Suda çözündüğünde ortama OH- iyonu salabilen yada ortamın OH- derişimini artıran maddelere BAZ denir.

 

ÖZELLİKLERİ:

1.Tatları acıdır.

2.Turnusol kağıdının rengini maviye çevirirler.

3.Suda iyonlaşarak çözünürler.

4.Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

5.Anfoter metallerle tepkimeye girerek H2 gazı açığa çıkartırlar.

6.Asitlerle tepkimeye girerek Tuz+Su oluştururlar.

ASİT VE BAZLARIN AYIRACI

  1. 1.       Turnusol  kağıdı:  Asitler turnusol kağıdının rengini kırmızıya, bazlar ise maviye çevirirler. Tuzlar ise turnusol kağıdının rengini değiştirmezler.
  1. 2.       Metil oranj baoyası:  Asitlerde kırmızı, bazlarda sarı, nötr ortamda ise portakal rengini alırlar.

BAZI KUVVETLİ BAZLAR

LiOH              : Lidyum Hidroksit

NaOH            : Sodyum Hidroksit

KOH               : Potasyum Hidroksit

BAZI  ZAYIF BAZLAR

AgOH             : Gümüş Hidroksit

Al(OH)3         : Alemünyum Hidroksit

NH3                : Amonyak

TUZLAR : Başlıca katyon ve anyon bileşiklerine TUZ denir.

ÖZELLİKLERİ:
1.Başlıca katyon-Anyon bileşikleridir. (K+ A-)

2.Katyon-Anyon arasında iyonik bağ bulunur.

BAZI ASİTLERİN BULUNDUĞU YERLER

  1. 1.       Ekşi elma       :Malik asit
  2. 2.       Limon             :Sitrik asit
  3. 3.       Isırgan otu    :Formik asit
  4. 4.       Sirke               :Asetik asit
  5. 5.       Akülerde        :Sülfirik asit
  6. 6.       Midede          :Klorik asit
  7. 7.       Bal arısı salgısı: Asitiik

3. Suda Katyon ve Anyonlarına ayrışarak çözünürler.

4. Sulu çözeltileri, azda olsa elektrik akımını iletir.

TUZ ÇEŞİTLERİ

ASİDİK TUZ:

Kuvvetli asitlerle, zayıf bazın tuzuna denir.

BAZİK TUZ:

Kuvvetli bazlarla, zayıf Asitlerin tuzuna denir.

BAZI  BAZLARIN BULUNDUĞU YERLER

  1. 8.       Sabun             :Bazik
  2. 9.       Eşek arısı salgısı: Bazik

NÖTR TUZ:

Kuvvetli  asitle, Kuvvetli bazın tuzuna denir.

 

 

 

 

 

ASİT- BAZ TEPKİMELERİ:

Asit veya asidik özelliğe sahip olan maddelerle, baz veya bazik özelliğe sahip maddelerle tepkime verirler. Bu tür tepkimelere genel anlam da Asit – Baz tepkimesi de denir.

Asitler, bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluştururlar. Ancak baz NH3 ise,  su meydana gelmez, sadece tuz oluşur.

Tuzlar, bazın katyonu ile asitin anyonundan meydana gelir.

HCl(suda) + NaOH(suda) → NaCl(suda)  +H2O(S)

asit                            baz                              Tuz                        Su

 

Burada; Na+ ve Cl- iyonları birleşerek tuz oluştururken, H+ ve OH- iyonları da nötürleşerek su  oluştururlar. Bu tür tepkimelere asit-baz tepkimeleriyle birlikte nötürleşme tepkimeleri de denir.

Ancak her asit baz tepkimesi nötürleşme tepkimesi değildir.

HCl(suda) + NH3(suda) → NH4Cl(suda)

asit                            baz                              Tuz                         

NH4Cl çözeltisi bazik özellik gösterdiği için ortam nötr olmaz. Bu asit baz tepkimesi bu sebeple nötürleşme tepkimesi değildir.

Asit-baz tepkimeleri ;
1) Kuvvetli asit ile kuvvetli bazın tepkimesi, nötrleşme tepkimesi olacağından, pH değeri 7 olur.
2) Kuvvetli asit ile zayıf bazın tepkimesi sonucu pH değeri 7 den küçük olur.
3) Zayıf asit ile kuvvetli bazın tepkimesi sonucunda pH değeri 7 den büyük olur.

NOT:
Asitler; Na,K,Ca,Fe,Zn,Pb,Al….gibi metalleri ve karbonatlı bileşikleri çözer. Ancak Cu,Hg,ag,Pt,Au gibi metalleri çözemez.

Ca + H2SO4                    →            Ca SO4+ H2

Fe + HNO3                       →                  Fe(NO3)3 + H2

Mg +H3PO4                   →            Mg3(PO4)2+ H2

Pb+ H2SO4                     →            PbSO4+ H2

CaCO3 + HCl                  →            CaCl2 +CO2 + H2O

Hg + HCl                        →            Tep.Olmaz

Hg + H2CO3                     →                  Tep.Olmaz

Hg + H2SO3                    →            Tep.Olmaz

Hg + H2SO4                    →            Tep.Olmaz

Hg + H2SO4                    →            HgSO4 + SO2+ H2O

Hg + HNO3                    →            Hg (NO3)2 + NO+ H2O

Hg + HNO3                    →            Hg (NO3)2 + NO2+ H2O

Pt + HNO3                     →            Tep.Olmaz

Au+ HNO3                     →            Tep.Olmaz

NOT: Bazlar ise ancak; Zn,Al,Sn,Pb,Cr…gibi anfoter matlleri çözerler.

Zn +KOH                       →            K2ZnO2 + H2

Al +KOH                        →            K3AlO3 + H2

NOT:Tepkimeler denkleştirilecektir.Lütfen denkleştiriniz.

 

 

4.REDOKS  TEPKİMALERİ:

Başlıca indirgenme ve yükseltgenme tepkimelerine denir.

Elektron veren madde, verdiği elektron sayısı kadar + yükle yüklenir. Yükseltgenir. İndirgendir.

Elektron alan madde, aldığı elektron sayısı kadar – yükle yüklenir. İndirgenir. Yükseltgendir

2Na + Cl2          →      2NaCl

Görüldüğü gibi Na + Cl2 tepkimesinde Na elektron vererek + yükle yüklenmiş ve yükseltgenmişir.

Klor ise elektron alarak – yükle yüklenmiş ve indirgenmiştir.

Dolayısıyla Cl yükseltgen ,  Na indirgendir.

Örnek: Aşağıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Cu + H2SO4          →     CuSO4 + SO2+H2O

 

Çözüm:

Cu0 + H2S+6O4     →                                    Cu+2SO4+ S+4O2+H2O

 

Elektron veren: Cu0

Elektron alan: S+6

İndirgenen: H2SO4

Yükseltgenen:  Cu0

Örnek:

Fe0 +  O20     Fe+2O-2

Yukarıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Çözüm:

Fe0 +  O2 0     Fe+2O-2

Elektron veren: Fe0

Elektron alan: O20

İndirgenen: O20

Yükseltgenen:Fe0

Örnek:

H2O2(aq) +2Fe+2(aq) +2H+        →      2H2O(s) +  2Fe +3

Yukarıda verilen tepkimede; elektron alan, elektron veren, indirgenen ve yükseltgenen maddeleri bulunuz?

Çözüm:

H2O2-1 (aq) +2Fe+2(aq) +2H+        →    2H2O-2(s) +  2Fe +3

 

Elektron veren: Fe+2

Elektron alan: O2-1

İndirgenen: O2-1

Yükseltgenen: Fe+2

 

 

ETKİNLİK: Aşağıda verilen asit-baz tepkimelerinde oluşacak ürünü yazınız?

TEPKİME

ÜRÜN

HCl + NaOH
H2SO4+ NaOH
HNO3+ KOH
H2S+ KOH
H2CO3+ NaOH
HCN+ KOH
CH3COOH+ NaOH
HBr+ Mg(OH)2  
H2SO4+ Ca(OH)2  
HNO3+ Mg(OH)2  
H2CO3+ Ba(OH)2  
CH3COOH+ Ca(OH)2  
HI+ Al(OH)3  
H2SO4+ Ba(OH)2  
HNO3+ Al(OH)3  
HF+ Al(OH)3  
HCl+ NH3  
H2SO4+ NH3  
HNO3+ NH3  
HClO4+ NaOH
HIO+ KOH
HBrO2+ NH3  

 

ETKİNLİK: Aşağıda verilen etkinlikleri irdeleyiniz?

TEPKİME

İNDİRGEN

YÜKSELTGEN

İNDİRGENEN

YÜKSELTGENEN

H+  ½ O2  →   H2O

 

 

 

 

CaO2   →    CaO   +  ½ O2

 

 

 

 

CuO   →    Cu   +  ½ O2

 

 

 

 

N2(g)   +   3H2(g)    →   2 NH3(g)

 

 

 

 

2 Fe(k)   +   3/2 O2(g)     →   Fe2O3(k)

 

 

 

 

KCl (k)  +  3/2 O2(g)    →   KClO3(k)

 

 

 

 

Cu     +    H2SO4         →    CuSO4    +   SO2   +  H2O

 

 

 

 

Ca   +    H2SO4            →       CaSO4   +  H2

 

 

 

 

 Hg    +    H2SO4         →       HgSO+  SO+  H2O        
 C2H4     +    3 O2        →    2 CO2      +     2 H2O        
 C6H12O+  6 O2       →    6 CO2      +     6 H2O        
C2H5OH + 7/2O2       →    2 CO2   +   3 H2O        
CS2     +    2 O2         →      CO2    +   2 SO2        
Cu   +   HNO3      →                Cu(NO3)2  +   NO2   +  H2O        
CrI+  KOH  +  Cl2  →  KCl + K2CrO4 + KIO4 + H2O        
FeCl2   +  H2O+  HCl    →   FeCl3  +   H2        
Al(k)   +   3 NaOH(aq)                →  Na3AlO3   +   3/2 H2        

 

 

 

ETKİNLİK: Aşağıda verilen tepkimeleri tamamlayıp, indirgen ve yükseltgen maddeleri gösteriniz?

 

 

REAKTİFLER

ÜRÜNLER

İNDİRGENEN

YÜKSELTGENEN

1

 H2    +    O2

2

 N2    +    H2

3

Ba   +    HCl

4

Mg  +   HCl

5

Al   +   HCl

6

 Zn  +   NaOH

7

 Al   +   NaOH

8

Na   +   H2O

9

 K   +   H2O

10

 KClO+   ısı

11

 CaCO3 +   ısı

12

 Cu  +  H2SO4(derişik)

13

 Ca  +   H2SO4

14

 Cu  +  HNO3 (seyreltik)

15

 Cu  +  HNO3 (derişik)

16

CH4   +     O2

17

CS 2   +    O2

18

C2H5OH   +   O2

 

 

 

 

TEST – 1


  1. 1.               I.    Yumurtanın pişmesi

II.   Bakır telin elektriği iletmesi

III.  Peynirin küflenmesi

Yukarıdaki olaylardan hangileri kimyasaldır?

 

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                  C) Yalnız III

D) I ve II                      E) II ve III

  1. 2.               I.    Elmanın çürümesi

II.   CO2 gazının kireç suyunu bulandırması

III.  Şeker pancarından şeker eld

Yukarıdaki olaylardan hangileri kimyasaldır?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                       E) II ve III

  1. 3.               I.    Sütün ekşimesi

II.   İyodun süblimleşmesi

III. Yemek tuzunun elektrolizi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                      E) I, II ve III

  1. 4.               I.   Mumun erimesi

II.  Mumun yanması

III. Mumun ezilmesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin sadece kimyasal özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                       E) I, II ve III

  1. 5.              I.     Na(k) ‘nın suda çözünmesi

II.   NaCl(k) ‘nin suda çözünmesi

III. NaCl(aq) elektrolizi.

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 6.              I.     Na(k) ‘nın suda çözünmesi

II.   NaCl(k) ‘nin suda çözünmesi

III. NaCl(aq) elektrolizi.

Yukarıdaki olayların hangilerinde kimyasal değişme olmuştur?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                      E) I, II ve III

  1. 7.                  I.   Çimentonun donması

  II.  Camın kırılması

III. Naftalinin süblimleşmesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde kimyasal değişme olmuştur?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                      E) I, II ve III

  1. 8.               I.      Oksijenin suda çözünmesi
  2. II.          Demirin asitte çözünmesi
  3. III.         Tuzun suda çözünmesi

 

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin yalnız fiziksel özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 9.               I.    Sütün ekşimesi

II.   Mumun erimesi

III. Sütten yoğurt eldesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 10.             I.   Na metalinin suda çözünmesi

II.  Baraj suyundan içme suyu eldesi

III. Yoğurttan ayran eldesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                      E) I, II ve III

  1. 11.             I.   Üzümden şarap eldesi

II.   Suyun elektrolizi

III. Suyun donması

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 12.             I.    Ekmeğin küflenmesi

II.   Şeker pancarından şeker eldesi

III. Yağlı boyanın kuruması

Yukarıdaki olayların hangilerinde maddenin kimyasal özelliği değişmiştir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                       E) I, II ve III

  1. 13.            I.    Erime

II.  Yanma

III. Kâğıdın yanması

Yukarıdaki olayların hangileri kimyasal olaydır?

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

 

 

 

 

  1. 14.            I.    C ’nin yanması

II.   H2 ve O2 ile tepkimesi

III. Na ‘nın Cl2 ile tepkimesi

Yukarıdaki olayların hangilerinde tepkimenin geri dönüşümü mümkündür?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                   C) Yalnız III

D) I ve II                        E) II ve III

  1. 15.      Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmuştur?

A)     Naftalinin süblimleşmesi

B)     Kâğıdın yırtılması

C)     Odunun talaş hale getirilmesi

D)    Çözeltilerin elektrik akımını iletmesi

E)     Suyun donması.

  1. 16.      Aşağıdaki olaylardan hangisinde fiziksel değişme olmuştur?

A)     Kırağı oluşması

B)     Suyun oluşumu

C)     Suyun elektrolizi

D)    Sodyumun suda çözünmesi

E)     Ekmeğin küflenmesi

TEST – 2


  1. 1.     Aşağıda verilen ifadelerden hangileri asitler için doğrudur?
    1. Tatları ekşidir.
    2. Suda iyonlaşarak çözünürler.
    3. Suda çözündüklerinde H+ iyonu salarlar.

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

  1. 2.     H2SO4 için;
    1. Aktif metallerle tepkimeye girer.
    2. Bazlarla tuzları oluşturur.
    3. Pasif metallerle tepkimeye girerek SO2 gazı açığa çıkartır.

yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                         E) I, II ve III

  1. 3.              I.    Turnusol kâğıdına etki ederler.

II.   Sulu çözeltileri elektrolittir.

III. Amfoter metallere etki ederler.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri asit ve bazların ortak özelliklerindendir?

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

  1. 4.          I. CH3COOH           II. HNO3         III. C2H5OH

Yukarıdaki maddelerden hangileri turnusol kağıdına etki eder ?

 

A) Yalnız I                          B) yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

  1. 5.              I.   Tatları acıdır.

II.  Turnusol kâğıdına etki ederler.

III. Tüm aktif metallerle tepkimeye girerler.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri yalnız bazların özelliklerindendir?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                         E) I, II ve III

  1. 6.      

 

 

 

Yukarıdaki kaplardan hangilerinden H2 gazı açığa çıkar?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 7.      

 

 

Yukarıdaki kaplardan hangilerinden gaz çıkışı gözlenir?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

  1. 8.              I.    NH3

II.  HCOOH

III. C2H5OH

Yukarıdaki kaplardan hangileri turnusol kâğıdının rengini maviye çevirir?

 

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 9.      

Yukarıdaki kaplardan hangilerinde tuz oluşmaz?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III                         E) I, II ve III

  1. 10.   

Yukarıda gerçekleşen tepkimelerden hangisinden H2 gazı açığa çıkar?

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                     C) I ve II

D) I ve III                         E) I, II ve III

11. Aşağıdaki ifadelerden hangisi tuzlara ait değildir?

A)         Kristal yapıdadır.

B)         Katyon anyon bileşikleridir.

C)         Asit baz tepkimesinin ürünüdür.

D)        Çözeltileri iletkendir

E)         Turnusol kâğıdına etki ederler.

  1. 12.    N2 (g)   +    3 H2(g)              →     2 NH3(g)   ΔΗ= – c  kkal

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)         Redoks tepkimesidir.

B)         Sentez tepkimesidir.

C)         Minimum enerji ürünler lehinedir.

D)        Isı veren bir tepkimedir

E)         Yer değiştirme tepkimesidir.

  1. 13.    Ca(k)   +     HCl(aq)            →       CaCl2(k)     +       H2(g)

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)         Redoks tepkimesidir.

B)         Yer değiştirme tepkimesidir.

C)         Sentez tepkimesidir.

D)         1 tane Ca dan, 1 tane H2 elde edilir.

E)          N tane Ca dan, 1 tane H2 elde edilir.

  1. 14.    NaOH    +    HCl   →   NaCl   +   H2O

Yukarıda verilen tepkimeyle ilgili olarak;

 

  1. Asit baz tepkimesidir.
  2. Nötrleşme tepkimesidir.
  3. Redoks tepkimesidir.

ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                      C) I ve II

D) I ve III                           E) II ve III

15. Aşağıdaki tepkimelerden hangisi gerçekleşmez?

 

A)         Ca   +  HCl              →

B)         Cu   +  HNO3                                 

C)         Hg   +  HNO3           →

D)         Cu   +  H2CO3          →

E)          Na   +  HCN            →

TEST – 3

  1. 1.     Aşağıdakilerin hangisi asit – baz tepkimesi değildir?

 

A)         Cu     +    H2SO4          →    CuSO4    +   SO2   +  H2O

B)         H2SO4  +  2 NaOH  →     Na2SO+  2 H2O

C)         H3PO4  +  3 NaOH  →     Na3PO4  +  H2O

D)        HCl     +     NH3           →     NH4Cl

E)         CO2      +     NaOH    →     Na2CO3   +   H2O

  1. 2.     Aşağıdakilerden hangisi redoks tepkimesi değildir?

 

A)         Ca   +    H2SO4             →       CaSO4   +  H2

B)         H2SO4  +   2 NaOH  →      Na2SO4  + 2 H2O

C)         H3PO4  +   3 NaOH  →      Na3PO4  + 3 H2O

D)        HCl     +     NH3            →       NH4Cl

E)         Hg    +    H2SO4            →       HgSO+  SO+  H2O

 

 

 

  1. 3.     Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi gerçekleşmez? ( Aktiflik sırası; Ca > Mg > Zn > Cu )

 

A)         Ca + MgCl2  →

B)         Ca + ZnCl2   →

C)         Ca + CuCl2   

D)        Zn + MgCl2  

E)         Zn + CuCl2    →

  1. 4.     Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi gerçekleşmez? ( Aktiflik sırası; F > Cl > Br > I )

 

A)         I2    +   MgCl2  →

B)         Br2  +   ZnCl2   

C)         Br2  +   CuF2     

D)        Cl2   +   Mgl2    

E)         I2     +   CuF2     

  1. 5.     Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisi analiz tepkimesi değildir?

A)         CaCO3(k)   →   CaO(k)  +   CO2(k)

B)         KClO3(k)       →    KCl(k)  +  3/2O2 (g)

C)         CuO   →    Cu   +  ½ O2

D)         CaO2   →    CaO   +  ½ O2

E)          H+  ½ O2  →   H2O

  1. 6.     Aşağıdaki verilen tepkimelerden hangisinden CO2 ve H2O oluşur? 

 

A)         C  +   O2   

B)         S   +   O2  

C)         N  +   O2  

D)         CH4    +   2 O2  

E)          CS2    +    O2     

  1. 7.     Aşağıdaki verilen yanma tepkimelerden hangisi yanlış denkleştirilmiştir?  

A)         C2H4     +    3 O2        →    2 CO2      +     2 H2O

B)         C6H12O+  6 O2      →    6 CO2      +     6 H2O

C)         CS2     +    2 O2          →      CO2    +   2 SO2

D)        C2H5OH + 7/2O2    →    2 CO2   +   3 H2O

E)         C6H14  +  19 O2        →    6 CO2   +   7 H2O

  1. 8.            H2   +   ½ O2   →    H2O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

  1.       H2 yükseltgenmiştir
  2. O2 yükseltgenmiştir
  3. H2 İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) II ve III

  1. 9.              N2   +   H2   →    NH3

Tepkimesiyle ilgili olarak;

 

  1.       N2 yükseltgenmiştir
  2. H2 yükseltgenmiştir
  3. H2 İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) II ve III

  1. 10.         Cu   +   HNO3   →   Cu(NO3)2  +   NO  +    H2O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

  1.       Cu yükseltgenmiştir
  2. HNOyükseltgenmiştir
  3. HNO3  İndirgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) II ve III

  1. 11.           Cu   +   HNO3   →      Cu(NO3)2  +   NO2   +  H2O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

 

  1. Cu yükseltgendir.
  2. HNOindirgenmiştir.
  3. HNO3  asit gibi davranmıştır.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) II ve III

  1. 12.          CrI+  KOH  +  Cl2 → KCl + K2CrO4 + KIO4 + H2O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

  1. Cr yükseltgenmiştir
  2. I,  indirgenmiştir.
  3. Cl2 Yükseltgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) I, II ve III

  1. 13.         FeCl2   +  H2O+  HCl    →   FeCl3  +   H2O

Tepkimesiyle ilgili olarak;

 

  1. Fe yükseltgenmiştir
  2. Oksijen,  indirgenmiştir.
  3. Cl2 yükseltgendir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve III                        E) II ve III

  1. 14.        +  3 O2    →  2 CO2   +   3 H2O

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

A) CH4                             B) C2H4           C) C2H4O

D) C2H6O                             E) C6H12O6

  1. 15.       X  +  ½ O2     →   Y

Y  +  H2O         →   T

T   +  2 NaOH  →   Na2SO +   H2O

 

Yukarıda verilen kademeli tepkimede X maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

 

A) S            B) S2               C) SO2             D) SO3    E) H2SO3

TEST – 4


  1. 1.     Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmaz?

 

A)     N2(g)   +   3H2(g)    →   2 NH3(g)

B)     2 H2(g)  +   O2(g)   →  2 H2O(s)

C)     N2O4(g)    →   2 NO2(g)

D)    H2O(s)    →  H2O(g)

E)     2 Fe(k)   +   3/2 O2(g)     →   Fe2O3(k)

 

 

  1. 2.     Aşağıdaki olaylardan hangisinde yalnızca fiziksel değişme olmuştur?

 

I.     NaCl(k)   →      +

II.   H2O(k)  →   H2O(s)

III.  Na(k)   +   H2O  →  NaOH  +   ½ H2

A) Yalnız I                       B) Yalnız II                    C) Yalnız III

D) I ve III          E) II ve III

 

 

 

  1. 3.           X     +   6 O2     →   6 CO2   +   6 H2O

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

 

A) CH4                             B) C2H4             C) C2H4O

D) C2H6O                         E) C6H12O6

 

 

  1. 4.          NH3(aq)   +   H2CO3(aq)   → …………..

Yukarıdaki tepkimede oluşan ürün aşağıdakilerden hangisidir?

 

A) NH4CO3                        B) N2H4CO3                         C) C2H4O

D) NO2 + CO2                    E) NO2 + CO2 + H2

 

 

  1. 5.         

 

 

 

İçerisinde HCl bulunan kaplara üzerlerinde yazılı metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

 

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                     C) Yalnız III

D) I ve III                           E) II ve III

  1. 6.       

 

 

 

 

Yukarıda verilen kaplara üzerlerinde yazılı olan metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                     C) Yalnız III

D) I ve III                           E) II ve III

  1. 7.               I.    CaCO3(k)  →       CaO(k)  +   CO2(g)

II.  KClO3(k)    →       KCl(k)  + 3/2 O2(g)

III. NH3(aq) +   HCl(aq)   →   NH4Cl(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri redoks tepkimesi değildir?

A) Yalnız I                         B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 8.          I.    NH3(aq)  +  HCl(aq)    →   NH4Cl(k)

II.   KCl (k)  +  3/2 O2(g)    →   KClO3(k)

III. CaO(k)  +  CO2(g)       →    CaCO3(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri sentez tepkime- sidir?

A) Yalnız I                         B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 9.                I.    Elektron veren madde yükseltgenir.

II.   Elektron veren madde indirgendir.

III. Elektron veren madde + yükle yüklenir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                       C) I ve II

D) I ve III         E) I, II ve III

  1. 10.          I.    Yükseltgen madde elektron alır.

II.   İndirgen madde elektron verir.

III. Yükseltgen madde elektron verir.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                           C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

  1. 11.        Mg    +   HCl   →    MgCl2   +   H2

Tepkimesiyle ile ilgili olarak;

  1. Redoks tepkimesidir.
    1. Mg atomu H2 elementinden aktiftir.
    2. HCl yükseltgendir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                           C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 12.       Cu(k)   +  der. H2SO4(aq)   →   CuSO4(aq)  +  SO2(g)  + H2O(s)

Tepkimesiyle ilgili olarak;

 

  1. Cu indirgendir.
  2. H2SO4 yükseltgendir.
  3. H2SO4 indirgendir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                           C) I ve II

D) I ve III                           E) I, II ve III

 

 

  1. 13.       Al(k)   +   3 NaOH(aq)        →  Na3AlO3   +   3/2 H2

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)         Al amfoter maddedir.

B)         NaOH kuvvetli bir bazdır.

C)         Bir redoks tepkimesidir.

D)        NaOH indirgendir.

E)         Al asitlerle de tepkimeye girer.

  1. 14.       X    +    3 O2     →   CO2   +   2 SO2

Denklem denkleştirildiğinde X bileşiği aşağıdakiler- den hangisidir?

 

A)  CH4                              B) C2H4         C) C2H4O

D) C2H6O                               E) CS2

 

  1. 15.       2 F    →   F2   +    78 k.cal/mol

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A)         Fiziksel bir olaydır.

B)         Kimyasal bir olaydır.

C)         Ekzotermik bir olaydır.

D)        F2 molekülünde kovalent bağ vardır.

E)         Bağ oluşumu ekzotermik bir olaydır.

  1. 16.       CaCO3    →   X   +   CO2

Y +  3 C   →   Y   +   CO

Y + 2 H2O  →   Z   +   Ca(OH)2

 

Yukarıda verilen kademeli tepkimede Z maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

 

A) CaO                               B) CaC2                           C) H2SO2

D) CH4                                E) C2H2

TEST – 5


  1. 1.       Aşağıdaki olaylardan hangisinde kimyasal değişme olmaz?

A)     H2(g)    +  ½ O2(g)   →H2O(s)

B)     2 NO2(g)      →   N2O4(g)

C)     C2H5OH(s)                   C2H5OH(g)

D)    2Ca(k)  +  O2(g)          →   CaO(k)

E)     K(k)  +   H2O    →   KOH +  ½  H2

 

 

 

  1. 2.             I.   AlCl3(k)   →    +  3

II.   I2(k)   →  I2(g)

III. KClO3(k)  →  KCl(k)   +   3/2 O2(g)

Yukarıdaki olaylardan hangisinde yalnız fiziksel değişme olmuştur?

A) Yalnız I                       B) Yalnız II                    C) Yalnız III

D) I ve III                          E) II ve III

 

 

 

 

  1. 3.          3 C    +   4 HNO3   →   3 CO2   +  4 X   +   2 H2O

 

Yukarıda verilen tepkimede X maddesi aşağıdakiler- den hangisidir?

A) NO                               B) N2O                   C) CO2

D) NO2                             E) CO+  H2

 

 

 

  1. 4.       2  NH3     →    N2   +   3 H2

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)         Analiz te.pkimesidir.

B)         Sentez tepkimesidir.

C)         Toplam molekül sayısı azalmıştır.

D)         Toplam proton sayısı korunmuştur.

E)          Toplam mol sayısı artmıştır.

  1. 5.                      I.    CaCO3(k)   →   CaO(k)   +   CO2(g)

II.    KClO3(k)    →   KCl(k)  + 3/2 O2(g)

III.  NH3(aq)  +    HCl(aq)   →   NH4Cl(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangileri analiz tepkimesidir?

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                     C) I ve II

D) I ve III         E) I, II ve III

  1. 6.           I.    Na(k)   +   HCl(aq)     →    NaCl(k)   +   H2O(s)

II.    AgNO3(aq)  +   NaCl(aq)   →   AgCl(k)  +  NaNO3(aq)

III.  Ca(k)   +   ZnCl2(aq)    →    CaCl2(aq)  +  Zn(k)

Yukarıdaki tepkimelerden hangilerinde hem anyon ve hem de katyonlar yer değiştirmiştir? 

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                     C) I ve II

D) I ve III         E) I, II ve III

  1. 7.         Aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
    1. Elektron alan madde yükseltgenir.
    2. Elektron alan madde indirgenir.
    3. Elektron alan madde + yükle yüklenir.

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                     C) I ve II

D) I ve III         E) I, II ve III

  1. 8.           I.    Yükseltgenen  madde elektron alır.

II.    İndirgenen madde elektron verir.

III.  Yükseltgenen  madde elektron verir.

 

Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                     B) Yalnız II                     C) Yalnız III

D) I ve III                         E) I, II ve III

  1. 9.             NaOH    +    HCl   →    NaCl    +    H2O

Tepkimesiyle ile ilgili olarak;

  1.          Redoks tepkimesidir.
  2. NaOH bazdır.
  3. HCl bazdır.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                        C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

  1. 10.    Hg(k)   +  der. HNO3(aq)  →  HgNO3(aq)  +  NO2(g)  +  H2O(s)

Tepkimesiyle ilgili olarak;

  1.          Hg yükseltgenir.
  2. HNO3 yükseltgendir.
  3. HNO3 bileşiğinde N un değerliği +5 tir.

yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                          B) Yalnız II                        C) I ve II

D) I ve III                          E) I, II ve III

 

 

  1. 11.    Zn(k)  +   2 NaOH(aq)    →   Na2ZnO2   +   H2

Tepkimesiyle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)         Zn amfoter maddedir.

B)         NaOH kuvvetli bir bazdır.

C)         Bir redoks tepkimesidir.

D)        NaOH indirgendir.

E)         Zn asitlerle de tepkimeye girer.

  1. 12.   

İçerisinde NaOH çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı maddeler katılıyor. Hangi kaplarda tepkime olması beklenir?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                      C) Yalnız III

D) I ve II                           E) I, II ve III

  1. 13.   
  1. 14. 

İçerisinde HCl çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı maddeler katılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

 

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                      C) Yalnız III

D) I ve II                           E) II ve III

14.

  1. 15. 

İçerisinde derişimleri farklı H2SO4 çözeltisi bulunan kaplara üzerlerinde yazılı metaller atılıyor. Hangi kaplarda gaz çıkışının olması beklenir?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                      C) Yalnız III

D) I ve III                          E) II ve III

3.Bölüm: Polimerleşme ve Hidroliz

  • Asit polimerleşme tepkimelerinde monomer ve dimer
  • Polimer türleri
  • Farklı polimerleşme tepkimeleri
  • Hidroliz
  • Basit hidroliz tepkimeleri


 

 

POLİMERLEŞME

Monomer              : Polimerleşe bilen tek moleküle denir. (M)

Dimer                     : 2 monomerin  bağlanmış haline denir. (M-M)

Trimer                    : 3 monomerin  bağlanmış haline denir. (M-M-M)

Tetramer               : 4 monomerin  bağlanmış haline denir. (M-M-M-M)

Polimer                  : En az 1000 monomerin bağlanmış haline  denir. (-M-M-M-M-)n

Yapısında çiftbağ taşıyan moleküller,  çift bağın açılmasıyla çok sayıda monomerin birbirine bağlanarak   büyük moleküllerin oluşmasına polimerleşme bu  tür tepkimelere de polimerleşme tepkimeleri denir.

Aynı monomerlerin oluşturduğu bu tür tepkimelere Katılma Polimerlerleşmesi denir.

Bazı polimerleşme Tepkimeleri:

 

1. Poli etilen

 

KULLANILDIĞI YERLER; Kaplar, plastik kutular, mutfak eşyaları, kaplamalar, boru ve tüp, oyuncak, kablolarda yalıtkan tabakalar, paketleme ve ambalaj filmi gibi çok yaygın bir kullanım alanı olup, düşük maliyetlidir.

2. Polivinil Klorür(PVC):

KULLANILDIĞI YERLER; Kapı ve pencere profilleri, vinil cephe kaplaması, boru ve tesisat malzemeleri , elektrik kabloları, döşeme, hobi malzemeleri sayılabilir.

Esnek ve ucuz olması nedeni ile malzeme su ve atık su endüstrisinde boru hatları için çok yaygın olarak kullanılır. Son 50 yıldır sağlık sektöründe de kullanıma girmiştir

3.Polistirien (PS):

Polistiren, petrolden elde edilir. Plastik endüstrisinde daha çok PS kısaltma adıyla kullanılır. Oda sıcaklığında katı halde bulunur.

KULLANILDIĞI YERLER; plastik endüstrisinde önemli bir hammaddedir.

4.Politetrafloroetşlen (TEFLON):

Teflon; F-C kuvvetli bağı nedeniyle oldukça inert yapıya sahiptir.Isıya, kimyasal maddelere, elektrik atlamasına (di elektrik) , sürtünmelere karşı dayanıklıdır. Bu özelliklerinden dolayı teflona hiçbir madde yapışmaz. Teflon anca 260 0C den sonra yaısı bozulmaya başlar.

KULLANILDIĞI YERLER; (özellikle yüksek sıcaklığa karşı dayanıklılığı sebebiyle) conta, keçe,bant, vana seti, kimyasal maddeler karşı dayanıklı boru, karıştırıcılar, laboratuar cihazları, filitre, izoletör, tava, tencere…gibi oldukça yaygın kullanma alanları vardı.

5.Polipropilen:

Polipropilen:Sürtünme katsayısı oldukça düşüktür. Çok iyi bir yalıtkandır. Darbelere karşı dayanıklıdır. Kimyasal maddelere karşı dayanıklıdır. Buna karşın ,  UV ışını dayanımı azdır, yüksek termal genleşme gösterirler. Boya ve kaplaması zordur. Dış hava şartlarına dayanımı azdır, oksitlenmeye açıktır. Yanıcı olup, klor içeren solventler ile etkileşime girer

KULLANILDIĞI YERLER; otomotiv sanayinde kullanılan paçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanları vardır.

6. Orlon:

                KULLANILDIĞI YERLER; Orlon, halı yapımında kullanılır.Orlon, kumaş yapımında kullanılır.

Kondenzasyon Polimerleşmesi: (-A-B-A-B-)n  şeklinde gerçekleşen polimerleşme tepkimelerine denir.

Protein oluşumu da Kondenzasyon tepkimesine örnek verile bilir.

Burada 2 amino asit monomeri birleşerek (1 su molekülünü çıkartarak)  proteinler oluşur. Proteinlerin yapısında 20 çeşit amino asit kullanılmıştır.

 

2. Hidroliz Tepkimeleri: Büyük moleküllerin su katılmasıyla, küçük moleküllere parçalanması tepkimesine hidroliz denir.

PLİMER + (n-1) H2O  → n (MONOMER)

 

Ornek:

 

 

 

ETKİNLİK:  Günlük hayatta kullanılan plimerleşme ürünlerinin kansolojen etkileri konusunda araştırma yapınız?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TEST – 1

 


  1. 1.       Polimerleşmeyle ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)       Çok sayıda monomerden oluşur.

B)       Büyük yapılı moleküllerdir.

C)       Polimerlerin oluşması için gereken tepkimeye polimerleşme tepkimesi denir.

D)      Polimerde, monomerler arası bağlar iyoniktir.

E)       Polimerde, monomerler arası bağlar kovalenttir.

  1. 2.         

 

Etilenle ilgili olarak;

  1. Çift bağ içerir.
  2. Polimerleşme tepkimesi verirler.
  3. Bir hidrokarbondur.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                B) Yalnız II       C) Yalnız III

D) I ve II                       E) II ve III

  1. 3.         

 

 

Verilen tepkimelerin hangileri polimerleşme tepkimesidir?

A) yalnız I                     B) Yalnız II                  C) Yalnız III

D) I ve II      E) II ve III

  1. 4.         

Yukarıdaki maddelerle ilgili olarak;

 

  1. I.         Orlon, halı yapımında kullanılır.
  2. II.        Orlon, bir polimerleşme ürünüdür.
  3. III.      Orlon, kumaş yapımında kullanılır.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve II                         E) I, II ve III

  1. 5.         

Tepkimeyle ilgili olarak;

 

  1. I.         Polimerleşme tepkimesidir.
  2. II.        Etilen monomerdir.
  3. III.      Polietilen bir diendir.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve II                      E) II ve III

  1. 6.         

 

 

 

Tepkimeyle ilgili olarak;

 

  1. I.         Polimerleşme tepkimesidir.
  2. II.        PVC boru yapımında kullanılır.
  3. III.      Kırılgan bir maddedir.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve II                      E) I,II ve III

  1. 7.         

 

 

 

Teflonla ilgili olarak;

 

  1. I.               Teflon erime noktası çok düşüktür.
  2. II.              Tepkimelere girme istekleri yoktur.
  3. III.            Metal kaplamacılığında kullanılır.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                  B) Yalnız II     C) Yalnız III

D) I ve II                       E) I, II ve III

  1. 8.         

Tepkimeyle  ilgili olarak;

  1. I.         Propilen monomerdir.
  2. II.        Polipropilen büyük moleküllüdür.
  3. III.      Yer değiştirme tepkimesidir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 9.         

 

 

Yukarıdaki tepkimeyle ilgili olarak;

 

  1. I.         Yanma tepkimesidir.
  2. II.        Polistrien yalıtıcı madde olarak kullanılır.
  3. III.      Polimerleşme tepkimesidir.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve II                       E) II ve III

TEST – 11


  1. 1.       Hidrolizle ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
  1. I.         Moleküllerin su ile tepkimesine hidroliz denir.
  2. II.        Disakkaritler hidroliz olduklarında monosak – karitler elde edilir.
  3. III.      Polisakkaritler hidroliz olduklarında mono – sakkaritler elde edilir.

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                C) Yalnız III

D) I ve II                       E) I, II ve III

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. 2.       CH3COONa bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

 

  1. I.         CH3COONa        →  CH3COO-   +   Na+
  2. II.        CH3COO-  +  H2O   →   CH3COOH  +  OH-
  3. III.      Na+    +   H2O     →  tepkime olmuyor.

 

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)       CH3COONa tuzu suda iyi çözünür.

B)       Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

C)       Na+ iyonu suda hidroliz olmaz.

D)      Zamanla ortamda OH- iyon sayısı artar.

E)       CH3COONa tuzu asidik bir tuzdur.

  1. 3.       NH4Cl bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

 

  1. I.         NH4Cl    →       NH4+ + Cl-
  2. II.        NH4+ + H2O  → NH3 + H3O+
  3. III.      Cl-   +    H2O      →  tepkime olmuyor.

 

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)       NH4Cl  tuzu suda iyi çözünür.

B)       Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

C)       Tuzun katyonu suda hidroliz olur.

D)      Zamanla ortamda H+ iyon sayısı artar.

E)       NH4Cl  tuzu asidik bir tuzdur.

  1. 4.       NH4CN bileşiği, suya atıldığında aşağıdaki olaylar gerçekleşmektedir.

 

  1. I.         NH4CN    →   NH4+ + CN-
  2. II.        NH4+  +  H2O →  NH3 + H3O+
  3. III.      CN+  H2O  →  HCN + OH-

 

Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

 

A)       Tuzun anyonu suda hidroliz olur.

B)       Tuzun katyonu suda hidroliz olur.

C)       Ortamda CN- iyonu bulunmaz.

D)      Ortamda NH4+ iyonu bulunmaz

E)       Ka=Kb ise NH4CN tuzu asidik bir tuzdur.

  1. 5.       Tepkimede 1 molekül  Maltoz  su ile hidroliz olarak 2 molekül glokoza dönüşmektedir.

C12 H22O11 +  H2O +  H+  →  C6H12O6   +  C6H12O6

Verilen tepkimeyle ilgili olarak;

  1. Hidroliz olayı asidik ortamda gerçekleşmektedir
  2. C6H12O6 monosakkarittir.
  3. C12 H22O11 poli sakkarittir.

ifadelerden hangileri doğrudur?

 

A) Yalnız I                 B) Yalnız II            C) Yalnız III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 6.        Sakaroz + su  +   H+   →   Glikoz  +  Furoktoz

Olayı ile ilgili;

  1. I.               Tepkime hidroliz tepkimesidir.
  2. II.              Sakkaroz mono sakkaritir.
  3. III.            Glokoz monosakkarittir.

verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                        B) Yalnız II                 C) Yalnız III

D) I ve III                       E) I, II ve III

  1. 7.      

Ester                                 Karboksilik Asit  Alkol

Denklemde Esterin karboksilik asit ve alkole parçalanması tepkimesi verilmiştir.

Buna göre:

  1. I.         Polimerleşme tepkimesidir.
  2. II.        Hidroliz tepkimesidir.
  3. III.      Sentez tepkimesidir.

verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                   C) II ve III

D) I ve II                     E) I, II ve III

  1. 8.          Nişasta   +   su  +   H+    →     Glikoz

Nişasta buğday, mısır ve patateste bolca bulunur. Nişasta yukarıdaki tepkime gereği glikoza dönüşmektedir.

Bu olayla ilgili olarak;

  1. I.               Nişasta polisakkarittir.
  2. II.              Nişasta hidroliz olmuştur.
  3. III.             Glokoz mono sakkarittir.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                    C) II ve III

D) I ve II                         E) I, II ve III

  1. 9.               Glikojen   +   su   +    H+    →  Maltoz

Maltoz   +   su   +    H+    →  Glikoz

Glikojen karaciğer ve kas dokularında bulunur. Glikojen yukarıdaki tepkime gereği glikoza dönüşmektedir.

 

Bu olayla ilgili olarak;

 

  1. Glokoz dimerleşerek Maltoz oluşturur.
  2. Maltoz polimerleşerek Glokojen oluşturur.
  3. Glokojen polisakkarittir.

 

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I                      B) Yalnız II                  C) II ve III

D) I ve II                     E) I, II ve III

ÜNİTE- 4

HAYATIMIZDA KİMYA 1 (PDF)

HAYATIMIZDA KİMYA 2 (PDF)

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: